دروازه سنگی از جاذبه های تاریخی خوی، تنها دروازه باقیمانده از حصار شهر خوی در آذربایجان غربی و تنها دروازه باقیمانده از تاریخ کهن ایران است. خوی یکی از کهنترین مراکز تمدن در شمال غرب ایران و کانون بسیاری از حوادث تاریخی بوده است.
خوی به دلیل واقع شدن در مسیر جاده ابریشم و جاده تجارتی شرق و غرب، مورد بازدید بسیاری از جهانگردان و ایرانشناسان واقع شده است. پیشینه این شهر، به سههزار سال پیش برمیگردد. آثار تاریخی زیادی در منطقه خوی قرار دارد که از آن آثار میتوان به دروازه سنگی خوی اشاره کرد.
در گذشتههایی نه چندان دور قدم گذاشتن به هر شهر، مستلزم عبور از حصار آن شهر بود که همچون دیواری دفاعی دور تا دور آن را دربر میگرفت. حفظ امنیت هر شهر و دیاری وابسته به استحکام این دیوار بود و کوچکترین اشتباه در ساخت و حفاظت از آن میتوانست اتفاقات ناگواری را رقم بزند.
موقعیت ویژه برخی سرزمینها، نیاز آنها را به این دیوار دفاعی تشدید میکرد تا جایی که دیوارهایی همانند دیوار چین طراحی و ساخته شدند تا سد راه دشمنان شوند.
این دیوارها دروازههایی برای عبور و مرور داشتند تا رفت و آمد کاروانها، مردم عادی و بازرگانان به راحتی کنترل شود. امروزه تنها اثرات باقیمانده از دیوارهای باشکوه این شهرها، دروازههایی هستند که پابرجا مانده و وقایع تاریخی زیادی را پشت سر گذاشتهاند.
در دوران قاجاریه، شهر خوی به دلیل نزدیکی به مرز روسها، از اهمیت استراتژی بالایی برخوردار بود.
این دروازه اتفاق های تاریخی زیادی را به چشم دیده و هنوز هم بعد از گذشت سالیانی دراز می توان نشانه هایی از گلوله های شلیک شده توسط مهاجمان ارمنی و عثمانی را بر روی دیواره های آن دید. در ساخت این دروازه از سنگ و آجر استفاده شده وبه دو قسمت ضلع شمالی و ضلع جنوبی تقسیم شده است. به ضلع شمالی دروازه که نگاه کنید نمایی آجری می بینید اما ضلع جنوبی اش یک در میان با سنگ های خاکستری و سیاه پوشیده شده و به شکل قوس نیم دایره در آمده است که اگر به زیر این قوس نگاه کنید دو شیر حجاری شده را می بینید. این دروازه از دروازه های حصار تدافعی است که در جنوب شرقی خوی قرار دارد و برای حفاظت از شهر در مقابل تهاجم دشمنان و کنترل عبور و مرور ساخته شده است.
درست در جلوی این دروازه، خندقی به عمق ۱۰ متر و عرض ۳۰ متر حفر شده بود که پلی معلق بر روی آن قرار داشت تا در صورت حمله دشمن، پل به بالا بروید و مهاجمان نتوانند وارد شهر شوند. شب، دروازه بسته می شد و مردم باید قبل ازغروب آفتاب خود را به شهر می رسانند چون در غیر این صورت نمی توانستند تا صبح وارد شهر شوند. بعدها با بزرگ شدن شهر خوی این بنا در بافت جدید شهر قرار گرفت و ضلع شمالی اش متصل به بازار قدیمی خوی شد.
می توانید بعد از بازدید از این دروازه زیبا سری هم بازار بزنید و پس از آن، به جاذبه های نزدیک این دروازه مثل موزه خوی، خانه کبیری، آرامگاه شمس تبریزی و پل قطور بروید و گوشه دیگری از زیبایی های این شهر را از نزدیک ببینید.
