مجموعه تاریخی – تجاری بازار همدان در محدوده مرکز شهر، شمال میدان امام خمینی، حد فاصل خیابان های باباطاهر و شهدا واقع گردیده است. بازار این شهر به علت موقعیت ویژه ای که در مسیر جاده ابریشم در گذشته های دور داشته است، یکی از مراکز مهم تجارت غرب ایران با کشورهای همسایه به شمار می آمد.

بازار همدان ، معرفی مجموعه تاریخی – تجاری بازار همدان

در حال حاضر مجموعه بازار سنتی و کاروانسراهای شهر همدان که از ۳۶ بازار و راسته بازار و ۲۶ سرا و کاروانسرا تشکیل شده، نمایانگر رونق اقتصادی و تجاری گذشته آن می باشد.

ضرورت تهیه نیازمندی ها و خرید سوغات، به عنوان ره آوردی پر ارزش برای بستگان و دوستان و یادبودی ارزشمند و خاطره انگیز از صنایع دستی، علائم و مظاهر گردشگری و جذابیت مشاهده چگونگی زندگی، وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مردم و معماری شهر مورد بازدید، جملگی موجب گردیده است، که دیدن بازار و مراکز خرید و فروش هر شهری را، همواره برای گردشگران در زمره یکی از نقاط جذاب قرار دهد. از این رهگذر است که بازارهای سنتی نیز علاوه بر بازارهای مدرن و جدید، علاقمندانی برای بازدید دارد. بازار همدان، ترکیبی از راسته بازارها و کاروانسرا های درون شهری است.

مجموعه بازار سنتی و کاروانسراهای شهر همدان، که از ۳۶ بازار و راسته بازار و ۲۶ سرا و کاروانسرا تشکیل شده است، اکثراً با سبک معماری دوره قاجاریه ساخته شده اند و با وسعتی حدود ۳۰ هکتار به دو صورت عمده فروشی و خرده فروشی فعالیت می کنند. و در آنها تاسیساتی نظیر: مسجد، حمام، زورخانه و چایخانه و غیره گنجانده شده است.

بازار همدان ، معرفی مجموعه تاریخی – تجاری بازار همدان

در گذشته، هر یک از راسته ها و کاروانسراها به عرضه یک کالای خاص اختصاص داشته اند، اما این ویژگی، امروزه تا حدودی دستخوش تغییر شده است و در بعضی از مغازه ها صرفاً به عرضه و توزیع کالا مشغولند، اما برخی دیگر علاوه بر محل فروش، کارگاه تولیدی صنعتگران نیز بوده اند، مانند: مسگرخانه و حلبی ساز خانه همدان .

مطلب پیشنهادی:  غار سراب همدان

معرفی فهرست وار بازارها و راسته بازارهای شهر همدان

راسته بازار زنگنه با مظفریه یا حکیم خانه، در حد فاصل خیابان عباس آباد – باباطاهر، محل عرضه انواع وسائل و لوازم خانگی.

بازار زرگرها، در خیابان باباطاهر، محل خرید و فروش طلا و جواهرات.

سبزه میدان، ابتدای خیابان باباطاهر (ضلع شرقی)، محل عرضه حبوبات، سبزیجات و میوه و تره بار.

بازار کفش دوزخانه بزرگ، منشعب از راسته گلشن، عمدتاً محل عرضه کیف و کفش.

بازار کفش دوزخانه کوچک، منشعب از راسته گلشن، عمدتاً محل عرضه کیف و کفش.

بازار قنادها (قنادخانه)، در ضلع غربی مسجد جامع، محل عرضه انواع شکلات و آجیل (در سالهای اخیر تعداد زیادی زرگری و فروشگاه لوازم خانگی نیز دایر شده است.)

بازار همدان ، معرفی مجموعه تاریخی – تجاری بازار همدان

بازار صحاف خانه، در قسمت غربی کاروانسرای گلشن، محل کتابفروشی و نوشت افزار.

بازار صندوق سازها، واقع در محوطه ضلع شمالی مسجد جامع، انتهای بازار ذغالی ها؛ محل عرضه لوازم خانگی.

بازار قبله (نجار ها)، در ضلع شرقی خیابان باباطاهر، محل نجاری و فراورده های خراطی.

بازار گلشن، منشعب از خیابان اکباتان ضلع شرقی کاروانسرای گلشن،البسه فروشی.

بازار سمسارخانه، در ضلع غربی کاروانسرای میرزا کاظم، قبلاً مرکز چیت فروشی بوده، ولی امروزه عمدتاً بازار فرش است.

بازار دباغ خانه، در چال دباغ خانه منشعب از خیابان اکباتان، محل فروش انواع مصالح ساختمانی (در سالهای اخیر دباغی ها به بیرون شهر منتقل شده اند.)

بازار حلبی سازها (حلبی سازخانه)، در ادامه راسته قنادها، اغلب ساخت وسایلی از قبیل متعلقات بخاری، کانال کولر، ناودان، منبع آب و نفت، و نوشت افزار فروشی.

بازار چاقو سازها، در ضلع شمالی مسجد جامع، محل تعمیر و ساخت انواع چاقو، کارد، قیچی و کلید.

مطلب پیشنهادی:  غار سوباشی همدان

بازار آهنگر ها، زنجیر سازها، چلنگرها ، واقع در خیابان اکباتان ، محل عرضه قفل، زنجیر، و انواع وسایل بنایی مانند ماله، تراز، شمشه و غیره.

بازار پالان دوزها، در ادامه راسته گلشن تا ابتدای نمازگاه، محل فروش مواد اولیه فرش مثل: پشم، خامه و دیگر کالاها.

بازار پیغمبر(گونی فروش ها)، در راسته مقابل مسجد پیغمبر، عمدتاً محل عرضه گونی.

بازار حلاج خانه، در ضلع شرقی کاروانسرای میرزا کاظم، اغلب شامل حلاجی و فروش انواع لحاف و تشک.

بازار رزین برها واقع در جنب شاهزاده حسین، محل ساخت انواع سطل آب، چرخ گاری و درشکه.

بازار ذغالی ها، در ضلع شمالی میدان امام، در حال حاضر عمدتاً محل فروش انواع وسائل و لوازم خانگی است.

بازار حاج فضل اللـه، در راسته منشعب از ضلع غربی خیابان اکباتان، محل دباغی چرم و فروش ظروف روی، و چوب فروشی.

بازار حسین خانی، منشعب از راسته کلیمی ها، محل فروش مواد خوراکی از قبیل برنج و حبوبات.

بازار آهک فروش ها، واقع در سرگذر، در این محل بیشتر مصالح ساختمانی عرضه می شود.

بازار شیشه فروش ها (شیشه برها)، منشعب از سبزه میدان، محل عرضه شیشه، لوازم ساختمانی، رنگ و ابزار یراق.

بازار علاقبندها، در ضلع شرقی کاروانسرای شریفیه، در این بازار وسائل دست ساز مثل لوله بخاری، سطل فلزی، وسایل حلبی قدیمی، و اجناس مشابه ساخته و عرضه می شود.

بازار همدان ، معرفی مجموعه تاریخی – تجاری بازار همدان

بازار فلسطین ( یا یهودی ها یا کلیمی ها)، واقع در مجموعه بازار، محل عرضه لوازم الکتریکی، پلاستیک، طناب، خامه فروش و غیره.

بازار قصاب ها همدان ، منشعب از سبزه میدان، عمدتاً محل عرضه گوشت گاو و گوسفند، عطاری و مواد خوراکی دیگر.

مطلب پیشنهادی:  سراب گاماسیاب همدان از بهترین جاهای دیدنی همدان

بازار قیصریه (موتاب خانه)، منشعب از راسته گلشن، محل کفش دوزی، عرضه پوشاک و خامه فرش.

بازار کاه فروش ها همدان ، در خیابان شهدا روبروی کاروانسرای میرزا کاظم، محل عرضه البسه دست دوم، میوه فروشی، عطاری و خرازی.

بازار کهنه فروش ها همدان ، پشت شاهزاده حسین، محل فروش البسه دست دوم.

بازار گندمی ها، واقع در محل بنه بازار، صنف قناد و قندریز فعالیت دارند و در انتهای راسته گندم فروشی و علافی نیز، موجود می باشد.

بازار بزاز ها همدان ، در ضلع شرقی مسجد جامع منشعب از خیابان اکباتان، عمدتاً محل فروش انواع پارچه.

بازار مسگر ها، در معابر منشعب از راسته قناد ها، شیشه بر ها، نخود بریز ها، بیشتر مغازه ها به حرفه مسگری اشتغال دارند و انواع لوازم خانگی، لباس، کیف و لوازم پلاستیکی نیز عرضه می شود.

بازار سرگذر، در ضلع شمای خیابان شهدا قرار گرفته و در مغازه های عطاری، خرازی، بقالی، خواربار فروشی و لباس فروشی، انواع کالا های مورد نیاز عموم عرضه می گردد.

بازار همدان ، معرفی مجموعه تاریخی – تجاری بازار همدان

بازار نخود بریز ها، این گذر محدود به درب شمال غربی مسجد جام و در انتها، عمود بر راسته فلسطین است، که در فروشگاههای خرازی عطاری، خواربار فروشی و لوازم بهداشتی، انواع لوازم مصرفی را ارائه می کنند.

بازار اسکندریه در ضلع جنوب غربی بازار واقع شده (ابتدای این راسته از ضلع شرقی خیابان باباطاهر منشعب و در جهت شرق بازار ادامه می یابد) این بازار عمدتاً فرش فروشی است.

مجموعه تاریخی بازار همدان در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۷۷ به شماره ۲۰۲۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بازار همدان ، معرفی مجموعه تاریخی – تجاری بازار همدان

منبع : citypedia
نویسنده

یک نظر بنویسید