از جاذبه های تاریخی شهر لیكك تنگه تاریخی سولک یا سروک است. تنگه‌ تاریخی سولک در ميان کوه‌هاى متعددى که در کنار يکديگر در بخشى از کهگيلويه و بويراحمد صف کشيده‌اند، وجود دارد که در فارسنامه ناصرى به معنى «گردونه سروهاى کوچک» از آن نام برده شده است.

این اثر در تاریخ ۲۹ آذر ۱۳۱۶ با شمارهٔ ثبت ۳۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

وجه تسمیه نامگذاری این تنگ بنام سولك(۱) بعلت وجود سروهای (زربین) كوهی فراوانی است كه در نقاط مختلف تنگ پراكنده وزیبایی خاصی به طبیعت سحرانگیز و دلنواز منطقه داده است.در فارسنامه ناصری از تنگ سولک بنام گردونه سروهای کوچک نام برده شده است.

این تنگه به علت موقعیت استراتژیكی در ادوار مختلف تاریخ مورد استفاده حكام دولتی ومحلی قرار می گرفته است. ارتفاع آن از سطح دریا درپایین ترین نقطه ۹۰۰ودربالاترین نقطه ۱۶۳۴مترمی باشدعرض دهانه ورودی آن حدود۱۵۰متر وقسمت بالای تنگه بیش از۴كیلو متر تخمین زده می شود. وهمچون اكثرتنگه ها حالت قیفی دارد .

دسترسی به تنگه از دو طریق امكان پذیر است . یك راه ورودی از مسیر پایین كه بعد از طی مسافت ده كیلومتری از شهر لیكك ، دوراهی گچ بلند ، گودبن و ورود به جاده خاكی منتهی به دهانه تنگه می باشد. مسیر دیگر بعداز گردنه ماغر از ابتدای پل ورودی به تنگ منی ازسمت راست و واردشدن به جاده خاكی بعداز طی مسافت حدود ۱.۵كیلومتری ورسیدن به دهانه بالای تنگه معرف به گور بخیل. درورودی پایینی تنگه، آثار قدیمی یك جاده باستانی وجود دارد كه از سمت ارجان (۵۰كیلومتری) واز قسمت تشان وپشت تاوه وارد تنگه می شود .

در ابتدا، قسمت پایین جاده رو به سمت دره وپرتگاهها ، دیوارهای سنگی باارتفاعهای مختلف از۵۰سانتی متر تا۱.۵متری ساخته شده است . وعرض جاده هم متفاوت واز ۱.۵تا بعضی جاها به۴متر میرسد. ازحدوددویست متر در مدخل تنگ از ابتدای سینه كش صخره ای بلند كه صعب العبور می باشد،جاده سنگ فرش زیبایی ساخته شده است كه عرض آن ۱تا۳.۵مترمی باشد وتاحدود ۷۰۰متری ادامه دارد. این جاده سنگ باستانی که به جاده شاهی معروف می باشد بنا به گفته گرشمن ودیگر محققین راه ارتباطی و ترانزیتی بین خلیج فارس،خوزستان و اصفهان که مهمترین و بزرگترین مناطق ایران باستان می یاشند، بود. در وسط تنگه درمیان دوكوه دره ای عمیق مشهود است كه در سمت چپ (شمالی) آن از پای كمركش كوه تا لب دره آثار دیوار سنگی قدیمی وجود دارد . واز بالای صخره ای كه كمركش آن جاده سنگ فرش درست شده است ، دیوار سنگی كه مشخص است ارتفاع زیادی داشته وآثاری از محل دیده بانی ، جان پناه واستراحت محافظین و نگهبانان در بالای صخره ودر پای كوه سمت چپ وجود دارد . ازظواهر امر پیداست كه دراین نقطه عبور ومرور كاملا تحت كنترل ومحافظت بوده است . ودیده بانی وحراست صورت می گرفته است . با توجه به قرائن و موقعیت استراتزیکی و آثار تاریخی موجود و اعتقاد به اینکه یک چوپان لیکیائی بر اثر شکنجه توسط لشکریان اسکندر ، راه مخفی را به مقدونیها نشان داده است ، شایدمحل حمله آریوبرزن سردار بزرگ ایرانی در همین تنگه باشد .چون معروف است که شاهراه هخامنشیها و محل عبور کارونهای تجاری و تجهیزات نظامی و آهن مورد نیاز ارتش هخامنشی بوده است. جاده سنگ چین و سنگ فرش ازمیان منطقه ای سنگلاخی ، تند و پرپیچ وخم به درون تنگه ادامه می یابد .

  آثار تاریخی مشهد ، معرفی آرامگاه ها و اماکن تاریخی در مشهد مقدس

در درون تنگه تا كنون ۶ قطعه سنگ نقش برجسته (سنگ نگاره) باستانی با نقوش بسیار زیبا پیدا شده است كه توسط باستان شناسان ایرانی وخارجی زیادی از جمله بارون دوبد(۱۸۴۱م)،احتشام الدوله والی فارس(۱۸۵۳م)،فرصت الدوله، هنینگ ،میرزاحسن فسایی،گیرشمن فرانسوی،اشتاین مجاری(۱۹۳۶م)،احمد اقتداری ،دووال(۱۹۷۲و۱۹۷۳م)و …. موردبازدید و مطالعه قرار گرفته اند.

جاذبه تاریخی تنگه تاریخی سولک یا سروک

در اين مکان سه ستون سنگى يکپارچه و بلند ديده مى‌شود که بر روى آن‌‌ها نقش افراد مختلف در حالت‌هاى گوناگون حجارى شده‌اند و مى‌توان آن‌ها را از لحاظ زيبايى با نقوش برجسته تخت جمشيد مقايسه کرد. هر يک از اين ستون‌ها به خط نوشته‌هايى آراسته هستند که نشان‌دهنده خطوط باستانى است.

آثار تنگ سروک بر صخره‌اى بزرگ با مسجمه‌هايى در چهار طرف شمال، غرب، شرق و جنوب مشخص است. در جبهه شمالى دو نقش برجسته در بالا و پايين قرار دارد که پادشاه را در حالى که بر تخت نشسته نشان مى‌دهد و در پايين تخت نيز پرندگانى با نقش عقاب کنده‌کارى شده‌اند. نقش ديگر، اجتماع درباريان را در طاق تخت سلطنت نشان مى‌دهد. در اين نقش سر همه درباريان برهنه است.
جبهه جنوبى دو نيايشگر را نشان مى‌دهد که اولى روى سکوى جلوى يک آتشدان کوچک و نيايشگر دوم پشت سر اولى در سطحى پايين‌‌تر ايستاده است.

جاذبه تاریخی تنگه تاریخی سولک یا سروکدر جبهه غربى نقش برجسته دو مرد با نماى روبرو با بازوان گشاده نشان داده شده است. در لبه صخره، نقش برجسته‌اى وجود دارد که بزرگ‌تر از هر نقش ديگر تنگ سروک است.
در جبهه شمالى نقش برجسته دو سرباز با نيم تنه بلند ساده، شلوار و صندلى ديده مى‌شود که غلاف پهنى در طرف چپ حمايل دارند و ظاهراً گرز يا کوپال با سرى خميده دارند.
در جبهه شرقى نقش هيکلى است که روى تختى خم شده، ولى به کلى خراب شده است.
نبرد بر پشت اسب موضوع مورد علاقه ايرانيان در ساختن مجسمه‌هاى صخره‌اى دوره پارتى يا زمان ساسانى يا روزگار پيش از آن بوده است. در تنگ سروک، نقوش برجسته مشابه نقش رستم وجود دارد که مى‌توان آن‌ها را به بهرام دوم ساسانى، بهرام سوم ساسانى، هرمز دوم و شاهپور دوم نسبت داد. بعضى جنبه‌ها در اين مجسمه‌هاى صخره‌اى مشترکند.

  جاذبه های گردشگری لیکک در کهگیلویه

در همه اين نقوش جنگاوران سوار بر اسب هستند. تنها سلاح مورد استفاده آنها نيزه بلند است و فاتح در سمت چپ لوحه قرار دارد.
تعداد افراد نقوش تنگ سروک ۴۰ نفرند. حيوانات شامل هفت نقش دو اسب، دو شير و سه پرنده است. در اين نقوش سلاح‌ها عبارتند از : نيزه بلند، شمشير، خنجر، گرز، تبرزين، چماق، کمان، تير، ترکش و نقش پرچم.

جاذبه تاریخی تنگه تاریخی سولک یا سروکموضوع نقوش برجسته تنگ سروک تاجگذارى چند پادشاه است. در اين نقوش يک پادشاه سربند خود را از ايزد مى‌گيرد و او يک قربانى مى‌دهد، در جائى همان پادشاه يا جانشين او را نشان مى‌دهد که سربند شاهى را در جلوى محراب همان ايزد نگاه داشته است. يکى از مشخصات مهم اثر تنگ سروک نمايش چهره کامل انسانى است که هم با آثار اشکانيان و هم با آثار ساسانيان متفاوت است.

منبع : yasouj.irib
کوله پشتی
نویسنده

یک نظر بنویسید