قاضی شهری است در بخش سملقان از توابع شهرستان مانه و سملقان ، استان خراسان شمالی. این شهر روستایی بود  در مرکز دشت حاصلخبز سمالقان که هم زمان با شکل گیری استان خراسان شمالی به عنوان مرکز بخش سملقان ، طبق مصوبه وزارت کشور به شهر ارتقا یافت.

معرفی شهر قاضی

شهر کنونی قاضی در ارتفاع 840 متری از سطح دریا و در عرض جغرافیایی 37 درجه و 49 دقیقه  و طول جغرافیاییی 56 درجه و 74 دقیقه واقع شده است . قله ” قورخود ” با ارتفاع 2840 متر در غرب این شهر واقع شده است. یامان داغی  و  امتداد رشته کوه آلاداغ  بخش سملقان را در در مرز جنوبی اش از بخش شوقان از توابع شهرستان گرمه و جاجرم جدا می کند.

میزان بارندگی در دشت سملقان 290 میلیمتر و در کوههای مشرف به آن 400 میلیمتر میباشد. شغل اصلی مردمان آن کشاورزی و دامداری است . طبق آماربرداری نفوس و مسکن در سال 1390 ، شهر قاضی 2975 نفر جمعیت داشته‌است. محصولات کشاورزی آن گندم ، جو ، انگور ،گوجه فرنگی ، هلو و در مقادیر اندک ، چغندر قند می‌باشد.

شهر قاضی در منابع قدیمی به صورت ” غازی ” نوشته میشده است. در این صورت معنی لغوی آن جنگجو یا مکان جنگجویان تعبیر میشود. خواچه رشیدالدین فضل الله همدانی در صفحه 20 کتاب تاریخ مبارک غازانی مینوسد: امیر نوروز از سرداران غازان خان در سال 691 ه.ق در سملقان ادرو زد و برآن شد تا با نوروزخان از مخالفان غازان خان که بخشی از خراسان شمالی را در اختیار داشت بجنگد.

همچنین دکتر متولی حقیقی در صفحه 271 کتاب تاریخ تحولات خراسان شمالی از آغاز تا انقلاب اسلامی ، مینویسد : سملقان دارای مراتع سرسبز و اولنگ های متعددی بوده و اسب های معروفی داشته و سرزمین مناسبی برای اردو زدن لشکریان در مسیر های لشکرکشی به شمار میرفته است . در حال حاضر علیرغم قطع جنگلهای طبیعی و تبدیل آن به اراضی کشاورزی ، میتوان باقیمانده آثاری از اوضاع طبیعی سملقان که در منابع فوق به آن اشاره شده ، در جای جای سملقان مشاهده نمود.

  معرفی روستای طبر بهمراه تصاویر آن

کوه یامان داغی که جزئی از رشته کوه الاداغ است در جنوب دشت سملقان واقع شده است و دارای جنگل‌های انبوه بلوط و کرکو است که در دامنه‌های ارتفاعات ۲۸۰۰ متری جلوه زیبایی آفریده است . آب جاری از این کوهستان که از دره ای به نام ” کندر عذاو” ( در کردی کرمانجی : ریسمان عذاب) و هاور سرچشمه میگیرد تشکیل رودخانه درکش می­دهد و وارد دشت سملقان میشود و اراضی شهرآباد کرد ، شهرآباد بربر(شهرآباد خاور) ، قاضی ، زمان صوفی ، قلعه خان ، حیدرآباد و عزیز آباد را آبیاری میکند گرچه در اثر خشکسالیهای سالیان اخیر از میزان آبدهی آن به شدت کاسته شده است.

در حاشیه شهر قاضی سه تپه باستانی مدفون شده وجود دارد که نیاز به بررسی و کاوش علمی دارد .تپه باستانی قاضی در شمال ، شهرآباد در جنوب غربی ( این تپه چون در مسیر روستای شهرآباد کرد واقع شده است ، به این نام خوانده می شود و اخیرا” از طرف سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به نام تپه باستانی شهرآوا ثبت شده است ) . تپه باستانی زرک نیز در جنوب و در حاشیه جاده قدیم قاضی شهر آباد بربر (شهرآباد خاور) که در اثر برداشت بدون مجوز به شدت تخریب شده و در حال از بین رفتن است .
از نکات قابل ذکر در دشت سملقان وزش بادهای شدید از ابتدای آبان ماه تا اواسط فروردین هر سال است این مسئله موجب فرسایش بادی شده اما می‌توان با استفاده از این امکان به توسعه صنعت در منطقه پرداخت چرا که نعمت آب زیر زمینی فراروان در این دشت و رودخانه درکش و نظر به بارش ۲۹۰ م. م. دشت و بارش ۴۰۰ م . م . در کوهستان اطراف آن ، تامین کننده آب صنایع است مزید بر آن گذر راه آسیایی از این منطقه در انتقال هر نوع محصولی کمک خواهد کرد

منبع : abbaspahlavani.blogfa
نویسنده

یک نظر بنویسید