این اثر تاریخی در فاصله هفت کیلومتری شهرستان داراب استان فارس و در فاصله ۲۰۰ متری بنای مسجد سنگی قرار دارد.این بنا که از بناهای دوران ساسانی است، به دستور داراب شاه از سنگ یک­پارچه ساخته شده است.این آسیاب از جاذبه های داراب،نیز مانند ساختمان مسجد سنگی دارای معماری صخره­ ای است و در دل کوه حفر شده است.ساختمان آسیاب دارای تونلی است که در کنار آن مجرای خروج آب قرار گرفته و آبی که سنگ آسیاب را می چرخاند از طریق این راه آب به سمت دشت مقابل مسجد سنگی هدایت می­شده است.در سر در ورودی تونل کتیبه­ای بر روی سنگ به زبان فارسی وجود دارد که مربوط به زمان قاجار است.در کنار آن نیز بر روی دیوار کناری تونل نوشته دیگری به خط کوفی مربوط به زمان اتابکان فارس وجود دارد که شباهت زیادی به نوشته­های درون مسجد سنگی دارد.در داخل تونل آسیاب خطوط دیگری مشاهده می شود که برخی قابل خواندن نیست و در بعضی از آنها کلماتی نظیر« الله» نگاشته شده است. در انتهای تونل، محل سنگ آسیاب قرار دارد که امروزه از آن اثری نیست. هم­چنین انتهای تونل توسط مجرایی به دو حلقه چاه دوازده متری که بر سنگ کوه و در بالای آسیاب وجود دارد، متصل می­شود.

آسیاب سنگی داراب از جاذبه های تاریخی استان فارس

 این مجرا امروزه بر اثر ریزش سنگ مسدود شده است.قطر دهانه این دو حلقه چاه سه متر و عمق آن ۱۲ متر است که جدار آن با سنگ و ساروج ساخته شده است. این دو حلقه چاه توسط آبی موسوم به خیرآباد که از منطقه رودبال سرچشمه می­گرفته پر آب می­شده و دو رشته جدول آب را به آسیاب هدایت می­کرده است.یک رشته در بستر سنگی کوه حفر شده و دارای عمق زیادی است.این رشته جدول مجرای اولیه عبور آب بوده و هم­زمان با بنای مسجد است.رشته دوم جدول­ها، از سنگ و ساروج ساخته شده­اند که مسیر بعدی عبور آب بوده و احتمالاً مربوط به تعمیرات عصر اتابکان است. این جدول­ها در تعمیرات زمان قاجارها نیز مورد استفاده قرار گرفته است.

آسیاب سنگی داراب از جاذبه های تاریخی استان فارس

این دو جدول به یک رشته چاه­های صخره­ای که در بالای بنا وجود دارند،متصل می شوند.مجموع این چاه­ها که سیستمی نظیر قنات دارد، هفت حلقه می­باشد که در بستر سنگی کوه حفر شده­اند.آب این جدول­ها تا فاصله ۸۰ کیلومتری جریان می­یافته. این آسیاب در دوران اتابکان فارس هم­زمان با تغییر بنای آتشکده سنگی به مسجد و در زمان قاجار و توسط قوام الملک تعمیر شده است.

منبع : fars.irib
نویسنده

یک نظر بنویسید