منطقه حفاظت شده مراکان یکی از مناطق چهارگانه حفاظت شده حیات‌وحش ایران می‌باشد و این منطقه در ۴۵ کیلومتری شمال شرقی شهرستان خوی واقع شده است.
در حال حاضر منطقه حفاظت شده مراکان از جاذبه های طبیعی خوی، با حدود ۴۰ سال سابقه حفاظت قانونی یکی از قدیمی‌ترین مناطق چهارگانه سازمان حفاظت محیط زیست کشور به شمار می‌رود.

جاهای دیدنی خوی ، از قدیمی‌ترین مراکز تمدن ایران ( قسمت دوم )

این منطقه از شمال به رودخانه ارس، از جنوب به دشت فرسایشی رودخانه قطور چای، از غرب به دشتهای كشاورزی قره ضیاالدین و از شرق به جاده اصلی كه از جلفا منشعب شده و به سمت جنوب ادامه می یابد در امتداد خط لوله گاز محدود می شود. سد ارس در بخش شمال غربی منطقه واقع شده است. حداقل ارتفاع منطقه 720 متر در بخش شرقی منطقه و حداكثر ارتفاع منطقه 2100 متر در ارتفاعات كلیسای سنت استپانوس قرار دارد. به طور كلی دور تا دور منطقه حالت دشت و تپه ماهور بوده و ارتفاعات منطقه در بخش میانی آن قرار دارد.

وضعیت حیات وحش منطقه

مطالعه پستانداران در منطقه حفاظت شده مراكان منجر به شناسایی 28 گونه از 12 خانواده در 5 راسته شده است كه شاخص ترین آنها عبارتند از : قوچ و میش ارمنی ، کل و بز ، پلنگ ، سیاه گوش ، هامستر خاکستری و ….

همچنین در این منطقه تاکنون 128 گونه پرنده متعلق به 34 خانواده مورد شناسایی قرار گرفته است که از عمده ترین آنها می توان به : هما ، عقاب طلایی ، بالابان ، کبک دری ، کبک چیل ، کرکس مصری ، دال و … اشاره نمود.

از خزندگان و ماهیان منطقه نیز تاکنون 34 گونه مورد شناسایی قرار گرفته است که از مهمترین آنها می توان به افعی البرزی ، لاک پشت مهمیزدار غربی ، ماهی اسبله و … اشاره نمود.

معرفی منطقه حفاظت شده مراکان + تصاویر

این منطقه بر اساس مصوبه شماره 220 شورایعالی حفاظت محیط زیست در تاریخ25/7/1380 به مساحت11435 هكتار تحت حفاظت قرار گرفت.

جنگلهای میرآباد سردشت در ادامه جنگلهای زاگرسی واقع بوده و مساحت كل این جنگلها بالغ بر 80000 هكتار می باشد كه از این میزان 30000 هكتار جنگلهای نیمه انبوه و 30000 هكتار جنگلهای تنك و 20000 هكتار آنرا جنگل های مخروبه تشكیل می دهند.

نزدیكترین كانون زیستی به منطقه شهر میرآباد در حاشیه جنوبی سردشت می باشد كه مركز بخش وزینه می باشد. همچنین شهرستان سردشت در جنوب منطقه در فاصله 23 كیلومتری و شهرستان پیرانشهر در 25 كیلومتری منطقه قرار دارند.

سیمای كلی منطقه نیز جنگلی – كوهستانی می باشد كه رودخانه زاب از وسط آن می گذرد. حداقل ارتفاع منطقه در بستر رودخانه زاب 1300 متر و حداكثر ارتفاع منطقه 1852 متر در قله كوه حاج متك می باشد.

پوشش گیاهی منطقه

علاوه بر اجتماع درختان بلوط كه 70 درصد پوشش جنگلی منطقه را تشكیل می دهد، اجتماعات كوچكی از ولیك ، زالزالك ، بنه ، كیكم ، گردو ، بادام وحشی و بعضاً سماق در منطقه قابل مشاهده است. همچنین تك درختان سیب ، گلابی ، گوجه وحشی و نسترن نیز در منطقه بچشم می خورد.

مضافاً اینكه در اكثر دره های پرآب، اجتماعات بزرگ گردو شكوه خاصی به منطقه بخشیده است. همچنین در كنار و حاشیه رودخانه ها اجتماعات بید و زبان گنجشك و تبریزی نیز یافت می شوند.

معرفی منطقه حفاظت شده مراکان + تصاویر

پوشش جانوری منطقه

از شاخصترین گونه های جانوری منطقه می توان به خرس قهوه ای ، سنجاب ایرانی ، گراز ، گرگ ، خرگوش ، لك لك سفید ، كشیم بزرگ ، شاه بوف ، قرقی ، گونه هایی از اردكها ، گونه های مختلفی از مارمولكها و… اشاره نمود. متاسفانه با توجه به قدمت كم تحت مدیریت قرار گرفتن منطقه بررسیهای تكمیلی در مورد منطقه صورت نگرفته كه در نتیجه اطلاعات جامعی در دست نمی باشد .

معرفی منطقه حفاظت شده مراکان + تصاویر

عوامل تهدید كننده

– سرشاخه زنی درختان بمنظور تهیه سوخت زمستانی

– سرشاخه زنی بمنظور تغذیه دامهای اهلی

– تخریب و تبدیل كاربری اراضی خنگلی به زمینهای كشاورزی

– وقوع آتش سوزیهای مكرر در عرصه جنگل

منطقه حفاظت شده مراکان به علت وجود زیستگاه‌های مختلف از تنوع گونه‌های جانوری برخوردار بوده و با تأثیرپذیری از محیط اطراف خود و به دلیل داشتن ارتفاعات، صخره‌ها، دشت‌ها و تپه ماهور‌های متعدد با پوشش گیاهی متنوع استپی، به صورت یک مجموعه ارزشمند از حیات جانوری در شمال‌غربی کشور در آمده است.

منبع : irandeserts،yjc
نویسنده

یک نظر بنویسید