پوشش و نوع لباس سنتی یکی از این موضوعاتی است که نوع لباس‌های سنتی و محلی هر منطقه بارزترین نماد فرهنگ آن منطقه بوده و خراسان جنوبی به دلیل شرایط آب‌وهوایی و اقلیمی از تنوع خاصی درپوشش برخوردار بوده است.

لباس محلی و سنتی مردم خراسان جنوبی+تصاویر

لباس‌های سنتی بارزترین نماد فرهنگی، مشخص‌ترین نشانه اعتقادی ملی و راحت‌ترین وسیله انتقال فرهنگ مردم خراسان جنوبی است.

پوششی که مردم به عنوان لباس و پوشاک مورد استفاده قرار می‌دهند عبارت‌اند از: کلاه نمدی، شب کلاه، کلاه نمدی-مندیل، کلاه دوره‌دار، کلاه پهلوی یا شیپوری، عرقچین، کلاه ترمه، گردن پیچ یا لنگته، جلیقه، پیراهن، قمیس، لباده، نیم تنه، شلوار (تنبان)، قارت (جقه)، سینه بند، مچ پیچ و گیوه که برای آقایان مورد استفاده قرار می‌گیرند واز پوشاک خانم‌ها می‌توان به چارقد، دستمال، روبند، کلوته، کوسه، عرقچین، پیراهن یا پهره، دالاق، شلیته، شلواریل، چادر، کفش تبلک دار، گرجی، گالش، کفش سوز و… اشاره داشت که البته از میان آن‌ها پوشاک چنشت ویژگی‌های خاص ومنحصر به فردی دارد که با تغییرات اندکی هنوز استفاده می‌شود. برخی زیورآلات خانم‌ها نیز می‌توان: النگو، جقه، چوری، خفتی، ملیله، منجق، انگشتر، ایاره، بازوبند، منات، خلخال، تاج سر، شستی، گشواره و منگلی را نام برد.

پوشاک مردان قدیم خراسان جنوبی

لباس محلی و سنتی مردم خراسان جنوبی+تصاویر

پوششی که مردان خراسان جنوبی مورد استفاده قرار می‌دادند شامل سرپوش یا کلاه از جنس نمد و بغل‌های آن لبه‌دار بوده که این کلاه‌ها در مناطق مختلف متغیر بوده است.

شب کلاه: جنس آن از کرک و پشم و به رنگ‌های سفید و سیاه بوده و در بیرجند درست می‌شد و روی آن مندیل می‌بستند.

مندیل: شالی سفید یا سیاه است که طول آن حدود ۵۰ سانتی‌متر و جنس آن از قمیس است.

یکی دیگر از کلاه‌ها، کلاه پهلوی یا شاهپوری که جلوی آن لبه گرد دارد و بیش‌تر به رنگ‌های تیره است و بیشتر در بین جوانان مرسوم بوده است.

کلاه قرص: یکی از انواع کلاه‌ها که در روستای چنشت مورد استفاده قرار می‌گیرد که دور آن تسبیح و مهره آویزان می‌کردند.

عرقچین کلاه: ترمه که طبقه اعیان بر سر می‌گذاشتند و جنس آن ابریشم قرمز بوده است.

لباس محلی و سنتی مردم خراسان جنوبی+تصاویر

تن‌پوش یا جلیقه: پیراهن که معمولا جنس آن از کرباس به رنگ‌های سفید و خاکستری است. این پیراهن بدون یقه بوده و جلوی آن بسته و فقط بالای آن دو یا سه دکمه داشته است.

نیمه تنه: مانند کت‌های امروزی بوده شلوار که جنس آن از کرباس و رنگ‌های متفاوت و پاچه‌های آن گشاد است.

پاپوش: شامل گیوه کفش ساده، کفش چپت که قابل ذکر است، این کفش‌ها هنوز هم در بعضی از روستاها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

لباس محلی و سنتی مردم خراسان جنوبی+تصاویر

پوشاک زنان قدیمی خراسان جنوبی

پوشاک زنان خراسان جنوبی شامل سرپوش یا چهارقد و دستمال که آن را روی چهارقد و پیشانی می‌بستند.

روبند: پارچه‌ای نازک بوده و به وسیله دو بند به دور سر بسته و در جلو صورت آویزان می‌شده است.

لباس محلی و سنتی مردم خراسان جنوبی+تصاویر

کلوته: به آن کلاه پول هم می‌گفتند و قسمت جلوی آن را با انواع سکه‌های نقره قدیمی تزئین می‌کردند.

کوله: شبیه چهارقد بوده و در تابستان‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

شلیته: نوعی دامن چین‌دار و بسیار گشاد که از کمر تا زانو را می‌پوشانده و شلوار زنان از جنس کرباس و گشاد و بلند بوده است.

یل: همان جلیقه لباس زنان بوده که از مخمل و پارچه‌های قیمتی درست می‌شود و آن را با زیورآلات تزیین می‌کردند جلوی یل باز بوده و معمولا در شب عروسی استفاده می‌شد یا زنان اعیان آن را می‌پوشیدند.

لباس محلی و سنتی مردم خراسان جنوبی+تصاویر

چادر: این لباس در مناطق مختلف متغیر بوده و بیشتر به رنگ‌های سفید و سیاه گل‌دار بوده است که در روستای سربیشه چهارگوش و در روستای چنشت از چادر معمولی کوچک‌تر و کوتاه‌تر است و فقط از پشت سرآویزان می‌شود.

لباس محلی و سنتی مردم خراسان جنوبی+تصاویر

پاپوش: شامل کفش تبلکدار، گرجی، گالش و کفش ساده است.

در بیرجند نوعی جوراب نیز بافته می‌شده که به جوراب هفت رنگ معروف بوده است.

در بین مناطق مختلف خراسان جنوبی روستای چنشت نسبت به سایر روستاهای بیرجند کمتر دچار تحولات و تغییرات فرهنگی شده و فرهنگ روستایی آن حفظ مانده است.

تنوع رنگ‌ها در لباس‌های محلی مردم روستا جلوه خاصی به آن‌ها می‌بخشد، به طوری که به روستا لقب سرزمین رنگ‌ها داده‌اند.

لباس مردم این روستا از نوع خاصی است که کمتر در نقاط دیگر استان خراسان جنوبی یافت می‌شود.

لباس محلی و سنتی مردم خراسان جنوبی+تصاویر

لباس مردان شامل یک پالتوی بلند که تمام بدن را می‌پوشاند و شال سر استفاده می‌کنند. لباس زنان آن‌ها از رنگ‌های شاد و متنوع تشکیل شده و شامل سه قسمت چهارقد قرمز یا آبی گل‌دار، کلاه نقره‌ای و نقره‌دوزی شده و پیراهن زنانه به رنگ‌های سبز، قرمز یا آبی که امروزه بیشتر در مراسم عروسی استفاده می‌نمایند.

مردم روستای چنشت به ویژه زنان و دختران اغلب از پوشاک محلی و سنتی استفاده می‌کنند دختران چنشتی از لباس‌های بلندی مانند دامن چین‌دار، قبای بلند، روسری، سربند و شلیته‌های خراسانی استفاده می‌کنند.

لباس محلی و سنتی مردم خراسان جنوبی+تصاویر

گویا خبری هم از برگزاری جشنواره لباس محلی خراسان جنوبی بوده که به شرح زیر است.

در این نمایشگاه 40 مدل انواع تن پوش های مردانه و زنانه سنتی و محلی شامل لباس های رسمی، کار و خانگی  با قدمت 100 و 200 ساله با هدف معرفی طرح و دوخت لباس های سنتی منطقه خراسان جنوبی به نمایش گذاشته شده است.

لباس محلی و سنتی مردم خراسان جنوبی+تصاویر
این لباس ها از تمامی شهرستان های استان و با جنس ابریشمی، مله ای و کرباس با دوخت و نقش های ویژه سنتی است.

لباس محلی و سنتی مردم خراسان جنوبی+تصاویر

این نمایشگاه  برای بازدید علاقه مندان در محل باغ اکبریه بیرجند دایر شده بود.

منبع : birjand،iribnews،esfahan
نویسنده

یک نظر بنویسید