استان لرستان را بدون شک میتوان پایتخت ژئوتوریسم و شگفتیهای زمینشناسی ایران دانست. سرزمینی که در هر گوشه از آن، دست هنرمند طبیعت اثری بینظیر و خیرهکننده خلق کرده است. در میان تمام این شاهکارها، یک دره ژرف و شگفتانگیز در دل شهرستان پلدختر قرار دارد که با نام دره خزینه شناخته میشود. این جاذبه حیرتانگیز که حاصل میلیونها سال فرسایش مداوم سنگها توسط باد و جریان آب است، به دلیل شباهت بینظیرش به «گرند کانیون» معروف آمریکا، در میان طبیعتگردان و گردشگران شهرت جهانی پیدا کرده است. دره خزینه با صخرههای لایهلایه، چشماندازهای پانورامیک و عبور رودخانه سیمره از میان آن، یکی از جذابترین مقاصد برای کسانی است که به دنبال ماجراجویی در دل طبیعت بکر زاگرس هستند.
دره خزینه کجاست؟
این جاذبه طبیعی منحصربهفرد در بخش مرکزی شهرستان پلدختر استان لرستان و در نزدیکی روستایی به همین نام واقع شده است. دره خزینه در واقع مرز طبیعی میان استانهای لرستان و ایلام را تشکیل میدهد و در مسیر جاده پلدختر به اندیمشک قرار دارد. عبور رودخانه سیمره (که یکی از سرشاخههای اصلی رودخانه بزرگ کرخه است) از میان این صخرههای بلند، روحی تازه به این دیار خشک و صخرهای بخشیده و تضاد زیبایی میان آب روان و دیوارههای سنگی سخت ایجاد کرده است. همانند تنگه شیرز کوهدشت که یکی دیگر از شاهکارهای زمینشناسی لرستان است، دره خزینه نیز قصهای میلیونساله از فرسایش و تغییرات زمینشناختی را در دل خود پنهان دارد.
پیچ نعل اسبی؛ کپی برابر اصل گرند کانیون آمریکا
شاخصترین و زیباترین بخش دره خزینه، نقطهای است که به «پیچ نعل اسبی» معروف شده است. در این نقطه، رودخانه سیمره در مسیر حرکت خود با یک صخره بزرگ و مرتفع برخورد میکند و برای عبور از آن، یک گردش کامل و نعلیشکل به دور صخره انجام میدهد. این پدیده زمینشناسی صخرهای را در میان آب قرار داده که اطراف آن کاملاً با جریان رودخانه احاطه شده است. این تصویر دقیقاً یادآور پیچ نعل اسبی معروف (Horseshoe Bend) در پارک ملی گرند کانیون ایالات متحده است که رودخانه کلرادو آن را خلق کرده است. ایستادن بر فراز صخرههای مرتفع این بخش و تماشای چرخش آرام رودخانه در اعماق دره، حس ایستادن در بالای یک ساختمان ۲۹ طبقه را به انسان منتقل میکند و یکی از بهترین لوکیشنها برای عکاسی طبیعت در ایران به شمار میرود.
داستان بلندترین پل معلق خاورمیانه که دیگر نیست
یکی دیگر از دلایل شهرت بسیار زیاد دره خزینه در سالهای گذشته، وجود یک پل معلق کابلی و چوبی بسیار هیجانانگیز بر فراز رودخانه کرخه بود. این پل با طول ۱۱۲ متر و ارتفاع ۸۵ متر، عنوان بلندترین پل معلق ایران و حتی خاورمیانه را به خود اختصاص داده بود و با اختلاف ۵ متر، از پل معلق مشگینشهر اردبیل مرتفعتر بود. جالب است بدانید که این پل در ابتدا کاربرد گردشگری نداشت؛ بلکه در سال ۱۳۸۱ توسط مهندسان و برای تردد گروه مطالعاتی پروژه ساخت سد کرخه ۲ احداث شده بود تا ارتباط میان دو سوی دره (یک سو در لرستان و سوی دیگر در ایلام) برقرار شود. راه رفتن روی این پل چوبی در حالی که بادهای شدیدی در میان صخرهها میوزید و پل را به لرزه درمیآورد، هیجانی وصفناپذیر داشت.
متأسفانه در فروردین ماه سال ۱۳۹۷، این پل معلق باشکوه توسط افراد ناشناس تخریب و کابلهای آن بریده شد و سقوط کرد. از آن زمان تا کنون، این پل بازسازی نشده است. با وجود اینکه دیگر خبری از آن پل معلق هیجانانگیز نیست، اما دره خزینه به دلیل جذابیتهای طبیعی و ساختار زمینشناسی شگفتانگیزش همچنان یکی از مقاصد اصلی طبیعتگردان حرفهای است و سالانه هزاران نفر برای دیدن چشماندازهای خیرهکننده آن به این منطقه سفر میکنند.
تفریحات و فعالیتهای جذاب در دره خزینه
سفر به دره خزینه پلدختر صرفاً یک بازدید ساده نیست، بلکه ورود به دنیایی از ماجراجویی و کشف ناشناختههاست. از جمله تفریحاتی که میتوانید در این منطقه تجربه کنید عبارتند از:
- عکاسی پانوراما و ثبت لحظات: ساختار لایهلایه صخرهها و تضاد رنگ آبی رودخانه با رنگ خاکی سنگها، قابهای بینظیری را برای عکاسان فراهم میکند. ثبت غروب آفتاب از فراز دره یکی از زیباترین تصاویری است که میتوانید در زندگی خود ببینید.
- کوهنوردی و صخرهنوردی: صخرههای مرتفع و دیوارههای دره خزینه مقصدی عالی برای علاقهمندان به کوهنوردی و سنگنوردی فنی است. البته این کار نیاز به تجهیزات کامل و راهنمای محلی دارد.
- کمپینگ و شبمانی در طبیعت: اگر از علاقهمندان به خوابیدن زیر آسمان پرستاره هستید، دشتهای اطراف دره مکان مناسبی برای برپایی کمپ هستند. شنیدن صدای جریان آب سیمره در سکوت شب زاگرس، آرامشی بینظیر را به همراه دارد.
بهترین فصل برای سفر به گرند کانیون ایران
دره خزینه در بخش جنوبی استان لرستان واقع شده و به دلیل مجاورت با خوزستان و ایلام، دارای آبوهوای گرم و نیمهخشک است. بنابراین، انتخاب زمان مناسب برای سفر به این منطقه بسیار حیاتی است. فصل تابستان به دلیل تابش مستقیم آفتاب و دمای بسیار بالا، به هیچ وجه برای سفر پیشنهاد نمیشود. در مقابل، فصل بهار (بهویژه فروردین و اردیبهشت) بهترین زمان برای سفر به دره خزینه است؛ چرا که هوا معتدل بوده و طبیعت اطراف با گلهای وحشی و پوشش سبز آراسته شده است. همچنین اوایل پاییز نیز آبوهوای مناسبی برای سفر و کمپینگ در این منطقه دارد.
نکات ایمنی و ملزومات سفر
بازدید از دره خزینه به دلیل ساختار کوهستانی و صخرهای آن نیازمند رعایت نکات ایمنی ویژهای است. دیوارههای دره بسیار بلند و عمودی هستند؛ بنابراین هنگام ایستادن در لبه صخرهها برای عکاسی، حتماً فاصله ایمن را رعایت کنید، چرا که خطر سقوط بسیار جدی است. همچنین این منطقه فاقد هرگونه امکانات رفاهی، مغازه یا سرویس بهداشتی است؛ پس حتماً آب آشامیدنی کافی، مواد غذایی، جعبه کمکهای اولیه و کرم ضدآفتاب همراه داشته باشید. کفش مناسب پیادهروی و کوهنوردی نیز از واجبات این سفر است. به یاد داشته باشید که در بخشهایی از دره، آنتندهی تلفن همراه ضعیف یا قطع میشود.
جاذبههای گردشگری نزدیک به دره خزینه
اگر به این منطقه سفر کردید، میتوانید برنامه سفر خود را طوری تنظیم کنید که از دیگر شگفتیهای اطراف نیز دیدن کنید. در فاصله نه چندان دور از این دره، میتوانید به تنگه هلت لرستان نیز سری بزنید که با آب زلال و خنک خود، مقصدی عالی برای آبتنی در روزهای گرم است. همچنین بازدید از غار کلماکره به عنوان یکی از بزرگترین و اسرارآمیزترین گنجینههای باستانی ایران، سفر شما را کاملتر خواهد کرد. اگر به دنبال خنکای کوهستانهای مرتفعتر زاگرس هستید، آبشار آب سفید الیگودرز گزینهای فوقالعاده است. همچنین تنگه لی لی دورود با قایقسواری در میان صخرههای تنگ و رویایی، تجربهای کاملاً متفاوت به شما هدیه میدهد و در نهایت میتوانید از زیباییهای آبشار زیبای نوژیان به عنوان یکی از مرتفعترین آبشارهای لرستان لذت ببرید.
چگونه به دره خزینه برویم؟
برای رسیدن به این دره شگفتانگیز، ابتدا باید خود را به خرمآباد و سپس به شهرستان پلدختر برسانید. از پلدختر وارد جاده اندیمشک شوید. پس از طی مسافتی در حدود ۴۷ کیلومتر، به روستای دره خزینه میرسید. از روستا مسیر کارگاه سدسازی کرخه ۲ را پیش بگیرید و پس از حدود ۲ کیلومتر رانندگی به محل کارگاه میرسید. با عبور از این کارگاه و طی مسافتی حدود ۳ کیلومتر، به بالای صخرهها و چشمانداز خیرهکننده پیچ نعل اسبی دره خزینه خواهید رسید. مسیر دسترسی در بخشهای انتهایی خاکی است و پیادهروی کوتاهی برای رسیدن به لبه دره نیاز دارد.
