در دوران حکومت محمد رضا پهلوی ،شمس خواهر وی ، قسمت وسیعی از اراضی مهر شهر کرج را تصرف کرده و کاخی زیبا و عظیم همراه با باغهای میوه و استخر و جنگل در آنها احداث نموده است. این کاخ در زمینی به وسعت ۱۱۱ هکتار با ۲۵۰۰ متر زیربنا بین سالهای ۴۷-۱۳۴۵ در مهرشهر کرج، ارم ساخته شد. این کاخ از بناهای مدرن امروزی به حساب میآید و درسال ۱۳۴۷ در ۲۵۰۰ متر زیربنا با طرح حلزونی ساخته شده و درمیان درختان میوه ، جلوه خاصی پیدا کرده است.
با توجه به اینکه بنای کاخ شمس، جدیدالاحداث است و ارزش تاریخی ندارد ولی ازجهت مردم شناسی به عنوان نمونه ای از تجملات و تشریفات و نحوه زندگی قشر خاصی از جامعه که حکام و ثروتمندان را تشکیل میدادند، قابل بررسی و تامل است. درساخت و ساز کاخ شمس، هیچ یک از اصول معماری ایرانی رعایت نشده و سبک و نقشه و ساختار آن کاملا غربی یا ابتکاری است. معماری این اثر که بخشی از تاریخ معماری مدرن است، با تأثیر از شیوه فرانک لوید رایت از پرآوازهترین معماران آمریکایی است که از سوی یکی از شاگردان ایرانیاش به نام «عامری» شکل گرفتهاست.
این بنا شامل فضاهای متعددی از جمله سالن طلایی بار، دفتر مخصوص شمس، سالن پذیرایی، سالن سینما، سالن بیلیارد، استخر، آبنما، محل نگهداری پرندگان کمیاب، اتاقهای خواب و غیره میباشد. یکی از مهمترین بخشهای این کاخ اتاق صدف است که دارای تزئینات مختلفی بوده، بخصوص نمای بیرونی آن که بصورت حلزونی شکل ساخته شده است. در طراحی فضای بیرونی دریاچه کوچکی از سه طرف کاخ را احاطه کرده و به زیبایی آن افزوده است.
این مجموعه تا چندی پیش به عنوان موزه و با نام مجتمع اردویی تفریحی شهید فهمیده استفاده میشد. این اثر در سال ۱۳۸۲ به شماره ثبت ۷۰۶۷ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته است .
پس از ده سال از زمان آخرین بازدید مردمی از کاخ ، درهای کاخ بار دیگر به روی طلایه داران قلم و عشق گشوده شد و زنگار بی مهری از درب های کاخ زدوده شد . شاید این آخرین باری باشد که مهر خاموشی بر قفلهای این اثر ملی و فرهنگی در یادها می ماند !! در روز شنبه ۱۳ اردیبهشت ۹۳ پس از گذشت ده سال دربهای کاخ مروارید به روی کاروان بازدید کننده خبرنگاران به همراه جمعی از مدیران سازمان میراث فرهنگی استان البرز گشوده شد .
از بدو ورود آثار مخرب بی توجهی مدیران و مسوولان استانی و کشوری بر در و دیوار کاخ به وضوح دیده می شود و از کاخ جز تلی از گرد دورانها چیزی باقی نمانده است. شاید اگر بی توجهی متولیان امر تا بدین مرز نمی رسید در حال حاضر کاخ نیز مرواریدخود نمایش را از صدف خاموش آوار بیرون می آورد و به خود می بالید و در چنین وضع اسف باری قرار نمی گرفت.
اوضاع بدتر از آنی است که تصور میشود. .هرچه که بیشتر دقت کنیم بیشتر به بن بست سکوت می رسیم. شیشه های شکسته دیوارهای آوار، پرده های پاره ، و…..این است حاصل بی توجهی متولیان امر !!!
با تملک مجدد سازمان میراث فرهنگی بر ۳۰ هکتار از مساحت این مجموعه که شامل کاخ اصلی نیز میباشد، مسئولان فرهنگی استان البرز، خبر از برنامهریزی برای بازسازی این اثر دادند که در طی سالهای بیتوجهی به آن، تا حد زیادی، تخریب شدهاست. وعده بازدید عمومی این بنای منحصربفرد، بعد از بازسازیهای اضطراری نیز از جانب مسئولان سازمان میراث فرهنگی، داده شدهاست.
