وقتی از گرمای طاقتفرسای تابستان در شهرهایی مثل تهران و قزوین کلافه میشوید، هیچچیز به اندازه پناه بردن به دل کوهستان الموت و نَفَس کشیدن در هوای خنک دریاچه اوان حالتان را جا نمیآورد. این پدیده طبیعی بینظیر که همچون نگینی فیروزهای در میان چهار روستای اوان، وربن، زوارک و زرآباد جا خوش کرده، یکی از محبوبترین مقاصد طبیعتگردی و کمپینگ در نیمه اول سال است.
دریاچه اوان برخلاف بسیاری از آبگیرهای کوهستانی، آب خود را از بارندگیهای فصلی نمیگیرد؛ بلکه چشمههای جوشان زیرزمینی در بستر آن، مدام آب زلال و شیرینش را تغذیه میکنند. همین موضوع باعث شده تا پهنه آب حتی در گرمترین روزهای مرداد هم سرزنده و پرطراوت باقی بماند. اگر قصد دارید راهی الموت شوید و چند روزی را در جوار این آبیِ آرامشبخش سپری کنید، در این مطلب تمام جزئیات مسیر، شرایط شبمانی، امکانات و نکات سرنوشتساز سفر را مرور میکنیم.
دریاچه اوان کجاست و مسیر دسترسی آن چگونه است؟
دریاچه اوان در فاصله حدود ۷۵ کیلومتری شمال شرقی شهر قزوین و در بخش الموت شرقی قرار دارد. برای رسیدن به این دریاچه اگر از اتوبان تهران – قزوین حرکت میکنید، نرسیده به ورودی قزوین باید وارد خروجی رمپ الموت شوید. از این نقطه وارد جادهای کوهستانی، پرپیچوخم و البته بسیار سرسبز و کوهستانی میشوید که از گردنه رجاییدشت عبور میکند.
پس از طی مسافتی حدود ۶۰ کیلومتر و گذر از رجاییدشت، به یک دوراهی میرسید که تابلوی راهنما مسیر الموت و دریاچه اوان را مشخص کرده است. راه سمت چپ شما را به سمت دریاچه میبرد. در انتهای این مسیر فرعی و پس از عبور از روستای زرآباد، جادهای آسفالته شما را مستقیماً به پارکینگ و محوطه ساحلی دریاچه میرساند. این مسیر به دلیل نزدیکی نسبی به پایتخت، یکی از برجستهترین مقاصد در میان دریاچه های نزدیک تهران به شمار میرود.
ویژگیهای طبیعی و راز زلال ماندن آب دریاچه
دریاچه اوان در ارتفاع ۱۸۱۵ متری از سطح دریا واقع شده است. مساحت پهنه آبی آن بیش از ۷۰ هزار متر مربع است و عمق آن در عمیقترین نقاط (بخشهای مرکزی) به حدود ۶ تا ۷ متر میرسد. جالب است بدانید هیچ رودخانهای به درون اوان نمیریزد؛ تمام این حجم عظیم آب، حاصل جوشش چشمههای کف دریاچه است. سرریز آب دریاچه نیز بهصورت رودخانهای کوچک جاری میشود و زمینهای کشاورزی و باغهای فندق و گردوی روستاهای پاییندست را آبیاری میکند.
پوشش گیاهی اطراف دریاچه را نیزارهای انبوه، درختان بید، چنار، آلبالو و درختچههای گز تشکیل میدهند. این نیزارها علاوه بر ایجاد جلوهای بصری تماشایی، تصفیهخانهای طبیعی برای آب دریاچه هستند و پناهگاهی امن برای پرندگان مهاجر محسوب میشوند. در فصل پاییز و زمستان، پرندگانی چون قو، غاز و اردک وحشی به این منطقه کوچ میکنند.
تفریحات و سرگرمیهای محبوب در دریاچه اوان
۱. قایقرانی پدالی روی سکوت آب
در فصل بهار و تابستان، قایقهای پدالی کاتامارانی در حاشیه دریاچه کرایه داده میشوند. رکاب زدن روی سطح آرام آب و نزدیک شدن به نیزارهای پیرامونی، لذتی فراموشنشدنی دارد که صدای سکوت کوهستان آن را دلنشینتر میکند.
۲. عکاسی و پیادهروی دور دریاچه
محیط پیرامون دریاچه اوان پیادهراهی طبیعی و هموار دارد. دور زدن کامل دریاچه با پای پیاده حدود نیم ساعت زمان میبرد. انعکاس کوهها و درختان سرسبز روی آب در ساعات اولیه صبح یا هنگام غروب، سوژههای بینظیری برای علاقهمندان به عکاسی طبیعت فراهم میسازد.
۳. اسکی روی یخ در زمستانهای منجمد
در زمستانها با افت شدید دما، سطح دریاچه کاملاً یخ میزند و ضخامت یخ در برخی نقاط به دهها سانتیمتر میرسد. در این فصل، اوان به پیستی طبیعی برای اسکیت روی یخ و ورزشهای زمستانی تبدیل میشود؛ هرچند ورود به روی یخ نیازمند احتیاط بسیار زیاد و سنجش ایمنی ضخامت یخ است.
نکات مهم شبمانی و کمپینگ در حاشیه دریاچه
شبمانی در کنار دریاچه اوان و تماشای آسمان پرستاره کوهستان الموت، تجربهای لذتبخش است. محوطه پیرامون دریاچه دارای سکوهای چادرزنی، سرویس بهداشتی، شیر آب شرب و پارکینگ اختصاصی است. با این حال رعایت نکات زیر برای یک کمپینگ ایمن ضروری است:
شنا کردن اکیداً ممنوع: به دلیل وجود چشمههای جوشان زیرزمینی، بستر باتلاقی و نیزارهای کف دریاچه، شنا کردن در اوان فوقالعاده خطرناک است و حادثهآفرین میشود.
تجهیزات گرمایشی حتی در تابستان: الموت منطقهای کوهستانی است و شبهای دریاچه حتی در مردادماه هم سرد و خنک میشود. همراه داشتن کیسهخواب مناسب یا لباس گرم زمستانی الزامی است.
خرید سوغات و اقامت در شهر: اگر قصد اقامت در هتل یا اقامتگاههای سنتی را دارید، میتوانید پیش از صعود به الموت یا در راه بازگشت، سری به بازار تاریخی قزوین بزنید، با خرید سوغات قزوین نظیر باقلوای پرچمی و شیرینی قندی از کسبوکارهای بومی حمایت کنید و از جاذبههای باشکوهی همچون کاروانسرای سعدالسلطنه بازدید نمایید.
بهترین فصل سفر به اوان
بهترین زمان برای سفر به دریاچه اوان از **اردیبهشت تا اواخر شهریور** است. در اردیبهشت و خرداد، طراوت بهاری کوهستان الموت و شکوفههای درختان اطراف جلوهای بهشتی دارند. در تیر و مرداد، خنکای هوای دریاچه بهترین فرار از گرمای شهری است. پاییز اوان نیز با طلایی شدن برگ درختان و حضور پرندگان مهاجر، حال و هوای شاعرانهای دارد.
