دریاچه ارواح نوشهر؛ راز سر به مهر ممرز در تالاب مه گرفته مازندران

نویسنده:

مرتضی

در تاریخ:

شمال ایران همواره با تصویر جنگل‌های سرسبز، ساحل آرام و شالیزارهای وسیع در ذهن ما نقش بسته است. اما در اعماق جنگل‌های انبوه نوشهر، جایی دور از هیاهوی شهرهای ساحلی، جاذبه‌ای قرار دارد که تصویری کاملاً متفاوت و اسرارآمیز از طبیعت مازندران را به نمایش می‌گذارد. دریاچه ارواح نوشهر که به نام دریاچه ممرز نیز شناخته می‌شود، تالابی غرق در وهم، سکوت و مه است که گویی از دل داستان‌های افسانه‌ای یا فیلم‌های رازآلود بیرون آمده است. درختان خشکیده و کمرشکسته‌ای که از میان آب‌های تیره تالاب سر برآورده‌اند، در کنار مه‌ غلیظی که بیشتر روزهای سال روی دریاچه سایه می‌اندازد، اتمسفری شگفت‌انگیز پدید آورده‌اند که هر گردشگر ماجراجویی را به خود جذب می‌کند.

نمای کلی دریاچه ارواح نوشهر
دورنمایی از دریاچه ممرز یا تالاب ارواح در یک روز نیمه‌ابری

چرا به این تالاب، دریاچه ارواح می‌گویند؟

نام‌گذاری این دریاچه به هیچ عنوان تصادفی نیست. زمانی که برای اولین بار قدم به حاشیه این تالاب می‌گذارید، اولین چیزی که توجه شما را جلب می‌کند، تنه درختان خشکیده‌ای است که از میان آب بیرون زده‌اند. این درختان که از گونه ممرز و توسکا هستند، سال‌ها پیش بر اثر بالا آمدن سطح آب دریاچه خشک شده‌اند و اکنون ریشه‌های آن‌ها در آب غوطه‌ور است.
شکل ظاهری این تنه‌ها شبیه به دست‌هایی است که از اعماق زمین بیرون آمده‌اند تا از مسافران کمک بخواهند! علاوه بر این، قرارگیری دریاچه در ارتفاعات و در میان جنگل‌های متراکم باعث شده است که بیشتر اوقات مه‌ای غلیظ سطح آب را بپوشاند. صدای باد که در میان شاخ و برگ درختان می‌پیچد و صدای حیوانات وحشی جنگل‌های اطراف، این حس وهم‌آلود را دوچندان می‌کند. به همین دلیل است که محلی‌ها و گردشگران نام دریاچه ارواح را برای این نقطه سحرآمیز برگزیده‌اند.

مه غلیظ در دریاچه ارواح
مه غلیظ و وهم‌انگیز که تمام سطح تالاب ارواح را پوشانده است

موقعیت جغرافیایی و ویژگی‌های طبیعی دریاچه ممرز

دریاچه ارواح در حدفاصل میان نوشهر و نور، در نزدیکی روستای ونوش و در ارتفاع حدود ۳۵۰ متری از سطح دریا قرار دارد. طول این دریاچه بی‌نظیر حدود ۷۰۰ متر و عرض آن در وسیع‌ترین بخش‌ها به ۳۰۰ متر می‌رسد. آب این دریاچه شیرین است و از چشمه‌های اطراف و بارش‌های فصلی تامین می‌شود.
این منطقه به دلیل بکر بودن و قرارگیری در دل منطقه حفاظت‌شده جنگلی، زیستگاه جانوران مختلفی نظیر گراز، روباه، شغال، گرگ و حتی خرس قهوه‌ای است. اگر به دنبال تجربه‌ای متفاوت از سفر به شمال هستید و پیش از این از جاذبه‌هایی مانند ییلاق فیلبند یا دشت‌های سرسبز مازیچال دیدن کرده‌اید، دریاچه ارواح با اتمسفر رازآلود خود می‌تواند مقصد بعدی شما باشد.

جنگل‌های اطراف دریاچه ارواح
درختان تنومند جنگل‌های هیرکانی در اطراف تالاب ممرز

مسیر دسترسی به دریاچه ارواح نوشهر

رسیدن به این تالاب شگفت‌انگیز خود یک ماجراجویی کامل است. برای رفتن به دریاچه ارواح، باید مسیر زیر را دنبال کنید:

  • ابتدا خود را به جاده نور به نوشهر برسانید.
  • در کیلومتر ۱۲ این جاده، پس از عبور از پل چلندر، به سمت ورودی روستای صلاح‌الدین کلا حرکت کنید.
  • پس از ورود به این جاده فرعی، به ایستگاه محیط‌بانی (واحد جنگل‌بانی ممرز) خواهید رسید. در این محل باید مجوزهای لازم برای ورود به منطقه جنگلی را دریافت کنید.
  • پس از عبور از نگهبانی، یک جاده خاکی و جنگلی به طول حدود ۱۵ کیلومتر پیش روی شماست که عبور از آن نیازمند خودروهای آفرود یا شاسی‌بلند (به خصوص در روزهای بارانی) است.
درختان خشکیده درون آب تالاب ارواح
تنه درختان ممرز که از دل آب‌های راکد دریاچه سر برآورده‌اند

بهترین فصل برای سفر به دریاچه ممرز

هر فصلی در این دریاچه زیبایی و البته سختی‌های خاص خود را دارد. با این حال، اگر قصد سفر دارید، به راهنمای فصلی زیر توجه کنید:

بهار و تابستان: در این فصول، جنگل‌های اطراف در سرسبزترین حالت خود قرار دارند. هوا خنک‌تر از مناطق ساحلی است و پیاده‌روی در مسیر جنگلی بسیار لذت‌بخش خواهد بود. البته در اواخر تابستان ممکن است رطوبت هوا کمی بالا برود.

پاییز: پادشاه فصل‌ها، دریاچه ارواح را به یک بوم نقاشی هزار رنگ تبدیل می‌کند. ترکیب رنگ‌های زرد، نارنجی و قرمز درختان هیرکانی با مه غلیظ روی آب، فضایی فوق‌العاده شاعرانه و در عین حال مرموز خلق می‌کند. برای علاقه‌مندان به عکاسی و کسانی که به کمپینگ در جنگل های هیرکانی علاقه‌مند هستند، پاییز بهترین زمان است.

زمستان: سفر در زمستان به دلیل بارش برف و باران شدید و گلی شدن شدید جاده جنگلی به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود، مگر اینکه با تجهیزات کامل زمستانی و خودروهای آفرود مجهز و به همراه راهنمای محلی اقدام کنید.

تصویر هوایی از دریاچه ارواح
تصویر هوایی خیره‌کننده که وسعت تالاب و تراکم جنگل‌های اطراف آن را نشان می‌دهد

نکات بسیار مهم در سفر به دریاچه ارواح

از آنجا که این منطقه کاملاً بکر و وحشی است، رعایت نکات زیر برای حفظ سلامت شما و محیط زیست الزامی است:

  1. خودروی مناسب: جاده خاکی منتهی به دریاچه ناهموار است. ترجیحاً با خودروی دو دیفرانسیل یا شاسی‌بلند سفر کنید. در صورت استفاده از خودروی سواری معمولی، باید بخشی از مسیر را پیاده طی کنید.
  2. امنیت در شب: به دلیل وجود حیوانات وحشی مانند شغال و گرگ در جنگل‌های اطراف، کمپینگ شبانه بدون داشتن تجهیزات کامل و بدون هماهنگی توصیه نمی‌شود. اگر تمایل به اقامت دارید، می‌توانید از هتل‌ها و اقامتگاه‌های شهرهای اطراف مانند نوشهر یا سوادکوه استفاده کنید و برای آشنایی بیشتر، راهنمای جاهای دیدنی شیرگاه را مطالعه نمایید.
  3. امکانات رفاهی: در اطراف دریاچه هیچ‌گونه امکانات رفاهی، مغازه، سرویس بهداشتی یا آنتن‌دهی موبایل وجود ندارد. تمام مایحتاج خود از جمله آب آشامیدنی، خوراکی و جعبه کمک‌های اولیه را همراه داشته باشید.
  4. حفظ محیط زیست: این دریاچه ثبت ملی شده و بخشی از میراث طبیعی ایران است. از ریختن زباله، روشن کردن آتش در نزدیکی تنه درختان خشکیده و ایجاد آلودگی صوتی که آرامش حیات وحش را بر هم می‌زند، جداً خودداری کنید.
انعکاس درختان در دریاچه ارواح
انعکاس زیبای آسمان و درختان خشکیده بر روی آب‌های تیره تالاب

دریاچه ارواح نوشهر فراتر از یک جاذبه گردشگری معمولی است؛ این تالاب مکانی است برای تماشای قدرت بی‌نظیر طبیعت در خلق مناظر وهم‌آلود و شگفت‌انگیز. ایستادن در سکوت مطلق این تالاب، در حالی که مه‌ای نرم صورت شما را نوازش می‌دهد و درختان کهنسال ممرز مانند نگهبانانی خاموش از آب سر برآورده‌اند، تجربه‌ای است که تا همیشه در گوشه ذهن شما باقی خواهد ماند. اگر به دنبال سفری هستید که روحتان را به چالش بکشد و شما را با رازهای پنهان طبیعت ایران روبه‌رو کند، کوله‌پشتی خود را ببندید و راهی این تالاب افسانه‌ای در قلب جنگل‌های مازندران شوید.

دیدگاه خود را بنویسید