جاذبه ها یزد را بعنوان ترین ها معرفی میکند ؟ چراکه یزد نه تنها دارای بیشترین قدیمی ترین جاهای دیدنی ایران است بلکه بلندترین مناره های جهان ، بیشترین تعداد دخمه ها در یزد ، تنها آب انبار شش بادگیری جهان ، تنها کاروانسرای دایره ای در ایران ،  طولانی ترین قنات ایران و بلندترین بادگیر جهان و چندین جاذبه ی گردشگری دیگر وجود دارد که در ادامه هر یک را در این قسمت و قسمت دوم جاهای دیدنی یزد به اختصار توضیح خواهیم داد .

در مطالب قبلی دیدنی های استان یزد از جاذبه های گردشگری چون جاهای دیدنی بافق ، ده بالای یزد ، جاهای دیدنی میبد ، جاهای دیدنی تفت ، جاهای دیدنی اردکان و خانه تاریخی مشق امین و … را معرفی کردیم .

زیارتگاه چک چک اردکان

وقتی سوالی در ذهن شکل می گیرد، انسان برای به دست آوردن پاسخش به هر جایی که بتواند، سرک می کشد و تا برای مسایل مبهم پاسخی پیدا نکند دست از تلاش بر نمی دارد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

یکی از این مسایل، رمز و رازهای جهان هستی‌اند که در هر نقطه ای بساط خود را گسترده اند تا نگاه های کنجکاوانه را به سوی خود جلب کنند. از این دست رمز و رازها در سرزمین مان، ایران نیز وجود دارند. مکان هایی که با آمدن نام شان، سوالاتی در ذهن شکل می گیرد؛ برخی سرنوشتی تلخ را برای مان مرور می کنند، بعضی دیگر شاهکار دست بشرند و قدرت تفکر او را به رخ می کشند و در جاهایی دیگر ترس و هیجان را القا می کنند.

مقصد امروزمان، پیوندی ناگسستنی میان قداست و رمزآلودگی را به نمایش می گذارد و از قلب تاریخ قصه هایی برای گفتن دارد. قصه هایی که هر کدام سوالاتی را با خود به همراه می آورند که شاید هیچ گاه پاسخی را نتوان برای آنها یافت. با هم به فضایی معنوی و سرشار از سکوت قدم می گذاریم؛ جایی که تنها صدای نفس های مان است که سکوت را می شکند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

خودتان را برای ورود به دنیای رمزآلود زیارتگاه چک چک آماده کنید؛ مکانی مقدس که با آرامشی وصف ناپذیر از شما استقبال می کند.

چرا زیارتگاه چک چک؟

  • زیارتگاه چک چک یکی از مهم ترین و مقدس ترین زیارتگاه های دین زرتشت محسوب می شود که نزد پیروان این دین ارزش بسیاری دارد.
  • موقعیت مکانی این زیارتگاه و وجود درختان سرسبز و چشمه آب در میان سرزمینی کویری یکی از معجزه های خلقت را به تصویر می کشد.
  • رمز و رازهای چک چک و مشخص نبودن ریشه پیدایش آن یکی از دلایلی است که می تواند شما را راهی این سفر کند.

مناسب برای

عموم مردم دارای توانایی بالارفتن از پله های زیاد

نامناسب برای

سالمندان و معلولان دارای ناتوانی حرکتی

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

چک چک | زیارتگاهی مقدس و رمزآلود

چک چک، چک چکو یا پیر سبز نام زیارتگاهی در نزدیکی اردکان استان یزد است که همه زرتشتیان در سراسر جهان، آن را مقدس می شمارند و برایش اهمیت زیادی قایلند. آنها با تمام وجود، عاشق این زیارتگاه هستند و آن را نماد وحدت و همگرایی جامعه زرتشتیان می دانند. در کنار اهمیت دینی این محل، وجود آب و درختان سرسبز نیز یکی از عواملی است که آن را از سایر زیارتگاه های زرتشتی در یزد متمایز می سازد. اتاقک های بی آلایش و ساده این زیارتگاه که برای زایران زرتشتی تدارک دیده شده اند، نیز از جاذبه های آن هستند. اتاقک هایی که تاریخ سخت قدیمی ترین آنها به دوره ناصرالدین شاه قاجار باز می گردد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

هنوز هم کارشناسان مذهبی و تاریخی درباره چگونگی به وجود آمدن این مکان مقدس اتفاق نظر ندارند. گویی این زیارتگاه همچون رازی سر به مهر در قلب یک کوه قرار گرفته و فقط اعجاز خلقت را به رخ رهگذران می کشد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

چک چک | میزبان مراسم مذهبی زرتشتیان

زیارتگاه چک چک در ۲۴ تا ۲۸ خردادماه (روز اشتاد تا انارام بر اساس تقویم زرتشتی) یکی از مهم ترین آیین های زرتشتی را میزبانی می کند. زرتشتیان در این ۵ روز در این مکان گرد هم می آیند تا هم‌کیشان خود را ببینند و از احوالات و مشکلات آنها جویا شوند. آنها در این روزها سرودهای شاد می خوانند و به نیایش و دعا می پردازند. در دعاهای شان از فرد یا افرادی یاد می کنند که برای حفظ شرافت و پاکدامنی خود در برابر دشمن ایستاده و با کمک اهورایی (خداوندی)، اهورا از دست دشمنان به لابه لای کوه ها پناه برده اند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

مراسم گوناگون زرتشتیان مانند نیایش همگانی، گهنبار خوانی، سدره پوشی ،نذورات، نامزدی و … نیز در همین زیارتگاه برگزار می شود. در کنار نیایش، آنها از فضای زیبا و تماشایی این مکان نیز لذت می برند و پس از چند روز با دلی سبک و شاد زیارتگاه را ترک می کنند. شکوه این مراسم به حدی است که برخی به آن لقب حج زرتشتیان را داده اند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

در مهر ماه هر سال نیز مراسم باشکوه دیگری برگزار می شود و به مناسبت فرا رسیدن جشن مهرگان صدای شادی در این مکان مقدس می پیچد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

این زیارتگاه مقدس چگونه شکل گرفت؟

همانطور که پیش از این اشاره کردیم دلیل به وجود آمدن این زیارتگاه هنوز هم بر همگان آشکار نیست و روایات مختلفی درباره آن وجود دارد؛ اما در نهایت آنچه که مسلم است ارزش و قداست این نیایشگاه برای زرتشتیان است که گرد آمدن پیروان این آیین کهن را میسر می کند. در ادامه به مهم ترین روایات این زیارتگاه مقدس اشاره می کنیم:

۱- چک چک | پناهگاه ابدی نیک بانو

آنچه که در ادامه می خوانید برداشتی آزاد از نوشته ای است که توسط آقای رستم بلیوانی، رییس سابق انجمن زرتشتیان شریف آباد یزد تهیه شده و در چک چک وجود دارد.
بر اساس شواهد و اسناد تاریخی و مذهبی در زمان سلطنت یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی، اوضاع کشور دچار آشفتگی شد و وی را ناگزیر کرد تا برای حفظ امنیت خود و خانواده اش چاره ای بیندیشد. یزدگرد سوم پس از تامل بسیار و سنجیدن موقعیت و شرایط تصمیم گرفت تا از مدائن به یزد کوچ کند و دستور داد تا شهری مستحکم با حصار و برج و خندق برای محافظت از او و خاندانش بنا شود. آنچه که امروز با نام یزد می شناسیم همان شهر مستحکم بوده که با گذشت زمان به شکل امروزی خود در آمده است و احتمالا آثار برج و حصار به جا مانده در محله یزاران نشانی از همان دوران باشد.

یزدگرد که از پیروان دین زرتشت بود، به همراه همسرش کتایون، فرزندانش و خدمه ای به نام مروارید به شهر یزد وارد شد. وی هفت فرزند داشت: دو پسر به نام های هرمزان و اردشیر و پنج دختر به نام های شهربانو، پارس بانو، مهربانو، نیک بانو (حیات بانو) و نازبانو.

یزدگرد به جنگ با مسلمانان پرداخت؛ اما در رسیدن به پیروزی ناکام ماند و به خراسان فرار کرد. در خراسان، مرد آسیابانی او را به قتل رساند و خبر مرگ شاه ساسانی به یزد رسید. خانواده وی برای در امان ماندن از شر دشمنان از یکدیگر جدا شدند و هر یک به گوشه ای از یزد گریختند.

در میان فرزندان، هرمزان و شهربانو که پسر و دختر بزرگ یزدگرد بودند، دستگیر و به عنوان کنیز و غلام به عربستان فرستاده شدند.

پارس بانو و مهربانو به سمت شمال غربی یزد رفتند؛ اما در حدود ارجنان (روستایی از توابع بخش عقدا شهرستان اردکان) با هم خداحافظی کردند. مهربانو به سمت شهر عقدا به راه افتاد و در اثر گرسنگی و رنج راه درگذشت. جسد وی در گوشه باغی در عقدا به خاک سپرده شد که امروزه به مزرعه مهر شهرت دارد. مردم آن منطقه نیز آن را با عنوان محل مهربانو می شناسند و با روشن کردن شمع یادش را زنده نگه می دارند.

پارس بانو با گریز به غرب عقدا به روستایی به نام زرجوع می رسد و در کوهی غایب می شود. امروزه در این مکان زیارتگاهی وجود دارد که شکاف سنگیِ موجود در آن را محل غایب شدن پارس بانو می دانند. گفته می شود در گذشته لباس مقنعه مانندی در شکاف سنگ دیده می شده که آن را برای تبرک از کوه جدا و حفظ کرده اند. اردشیر، پسر کوچک یزدگرد به همراه مادرش کتایون راه خرابه های شرقی یزد را در پیش می گیرند. کتایون در پشت حصار یزد در چاهی غیب می شود که امروزه به زیارتگاه ستی‌پیر معروف است و در شهر یزد قرار دارد. اردشیر هم در شرق یزد در محلی که امروزه زیارتگاه نارستانه نام دارد در میان کوه غیب می شود.

نازبانو به سمت جنوب یزد می رود و در کوه تیجنگ غیب می شود که آن محل نیز به زیارتگاه پیر نارکی شهرت دارد.

نیک بانو و مروارید (خدمه یزدگرد سوم و خانواده اش) در بیابان از هم جدا می شوند و هر یک به سوی مقصدی تازه به راه می افتند. مروارید در کوهی در ۱۷ کیلومتری اردکان ناپدید می شود که امروزه به نام کوه هریشت شناخته می شود و نزد زرتشتیان از قداست خاصی برخوردار است.

نیک بانو  به سمت کوهی در ۳۷ کیلومتری شرق اردکان در حرکت بوده است که در راه سیاهی دشمن را مشاهده می کند و با ترس و گریه از کوه بلند و خشکی بالا می رود. دشمن به او می رسد و  به قصد گرفتن او جلو می رود. در این لحظه این بانوی پاکدامن آهی از دل می کشد و نگاهی به کوه می اندازد و می گوید:

مرا چون مادری مهربان در آغوش خود بگیر و از دست دشمنانم برهان.

با گفتن این جملات، شکافی در کوه پدید می آید و نیک بانو را به درون می کشد. دشمن پس از دیدن این اتفاق، از آن محل دور می شود.

روایت است که چوپانی در همان نزدیکی، گله خود را گم می کند و در پی آن می گردد. پس از جستجوی زیاد خسته می شود و تشنه و گرسنه به آن کوه می رسد و از قطرات آبی که از دیواره سنگی آن بر زمین می چکیده، سیراب می شود و از خستگی به خواب می رود. در خواب بانویی فرهمند را می بیند که گله اش را در پناه خود گرفته است و از آن محافظت می کند. بانو به او می گوید:

در این محل اتاقی بنام من بساز و شمع و چراغ بیفروز و به دیگران نیز خبر بده که چنان کنند.

وی از خواب بر می خیزد و گله اش را می بیند که سالم است. از شادی بسیار به سراغ بزرگان زرتشتی می رود و به کمک آنها زیارتگاه چک چک را بنا می کند. برخی روایات نیز گم شدن گله را انکار می کنند و معتقدند نیک بانو به خواب یک چوپان آمده و از او خواسته تا زیارتگاه پیر سبز را بسازد.

این کوه امروزه کوه چک چک نام دارد و محل غیب شدن نیک بانو، به عنوان مقدس ترین آتشکده و زیارتگاه زرتشتیان شناخته می شود. در این محل نیز آثار لباس وی وجود داشته که برای تبرک کنده شده است.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

۲- چک چک | معبدی برای الهه آناهیتا

روشن اندیشان زرتشتی بر این باورند که این مکان نمی تواند به واسطه ناپدید شدن نیک بانو در آن تقدس داشته باشد چرا که در تاریخ زرتشت افرادی همچون آریوبرزن، رستم فرخزاد، مازیار قارن، بابک خرمدین، آرش کمانگیر و… نقش پررنگ تری داشته اند. از سوی دیگر زیارتگاه های منسوب به فرزندان و همسر یزدگرد در بسیاری از نقاط یزد دیده می شود در حالی که شکست ساسانیان و فرار یزدگرد از تیسفون بوده است و محل آن فاصله زیادی با این استان دارد.

پیر واژه ای است که به آخرین گام عرفانی در آیین مهر (آیین پرستش الهه میترا) گفته می شود. زیارتگاه هایی از این دست در شهرهای دیگر نیز وجود دارند، مانند بی بی شهربانو در شهر ری و پیر شالیار در کردستان که همه آنها نیز در دامنه کوه و کنار چشمه آب به وجود آمده اند تا نشانی از زایندگی الهه آناهیتا، ایزد بانوی پاک باشند. همچنین این زیارتگاه ها به سوی شرق احداث شده اند تا پیروان مهر در گذشته، به هنگام سپیده دمِ بامدادی بتوانند آیین نیایش نور خورشید را انجام دهند. از این جهت بسیاری این مکان ها را به عنوان معبد آناهیتا برای مردمان گذشته می شناسند.

مطلب پیشنهادی:  جاهای دیدنی حمیدیا در یزد

از سوی دیگر، نیایشگاه و پیرهای زرتشتی در یزد، هزاران سال پیش از روی کار آمدن ساسانی ها وجود داشته اند. حتی در تاریخ از دختر و فرزندان بالغ یزدگرد سوم به هنگام فرار از تیسفون سخن به میان نیامده است و به نظر نمی رسد که در صورت وجود این فرزندان، آنها مسافت مرز ایران تا مرکز آن را برای فرار از دشمن طی کرده باشند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

۳- چک چک معجزه ای از جانب یزدان

به هنگام فرمانروايی كيانيان (دومین سلسله پادشاهی اساطیر ایرانی) بر ایران، کاروان هایی میان فارس و خراسان که محل سکونت این قوم بود، رفت و آمد داشتند و مجبور بودند از حاشيه كوير عبور کنند. یک بار در فصل بهار به هنگام حرکت کاروان از فارس به خراسان، طوفان شدیدی به وقوع پیوست و ادامه مسیر را با مشکل مواجه کرد. کاروانیان قادر به پیدا کردن جاده نبودند و مجبور شدند روزها در بیابان سرگردان بمانند. در یکی از روزها، ناگهان آهويی از پشت كوه بیرون می آید و با دیدن و دنبال کردن آن، در پشت کوه به منظره اي سبز و خرم و چشمه آب بر می خورند. آنها با خوشحالی به بالای کوه می روند و از آب گوارای آن می نوشند.

کاروانیان در آب، تشعشعات نور خورشيد بر کوه را می بینند و مرغان سبز رنگی نیز به چشم شان می آید كه بر روی شاخه درختان آوای يزدان يزدان سر داده اند. آنها از كوه  پايين می آیند و پس از یافتن راه، خود را به خراسان می رسانند. نقل این ماجرا به گوش فرمانروا می رسد و عده ای را روانه این محل می کند تا چشمه آب را از نزدیک ببینند و شهری را در آنجا بنا کنند که همان یزد امروزی است. فرمانروا دستور می دهد که آن مكان را مقدس و محترم شمارند و نام پيرسبز را بر آن نهند. از آن به بعد، پیر سبز به محلی برای زیارت و تفریح تبدیل شد و ساختمان هایی را برای جمع آوری کتاب و هدایا در آن احداث کردند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

ماجرای آب و درخت مقدس

آب و درخت دو عنصر شکوهمند این زیارتگاه هستند اما وجود آنها در این کویر خشک کمی دور از ذهن به نظر می رسد. برای برخی زرتشتیان، حضور این دو عنصر به معجزه ای شبیه می ماند که برای سبز نگه داشتن یاد نیک بانو دختر یزد گرد سوم رخ داده است.

برخی از پیروان این آیین کهن معتقدند که نیک بانو در حال گریز از دشمنان بوده و در این محل از اهورامزد طلب کمک می کند. دهانه ای در کوه باز می شود و دختر را به درون می کشد اما به هنگام بسته شدن دهانه، قسمتی از چوبدستی وی بیرون می ماند. پس از مدتی از بالای این کوه بی آب و علف قطرات آب مانند اشک چشم یتیمان و ستم دیدگان به زمین می چکد و آن عصا تبدیل به درختی تنومند می شود. جوشش آب به قدری بود که اگر مسافری از آنجا عبور کرد، سیراب شود اما اگر جمعیت بیشتر یا گله گوسفندی به آنجا می رسید میزان آن بیشتر می شد تا به همه برسد.

بعضی از زایران، آب جاری در این زیارتگاه را قطرات اشک نیک بانو می دانند و معتقدند او در جایی که از نظرها پنهان است نشسته و اشک می ریزد. اشک او از دیواره های این زیارتگاه می چکد و به همین دلیل بسیاری برای تبرک از آن استفاده می کنند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران
قدم به زیارتگاهی مقدس می نهیم

زیارتگاه چک چک شامل یک محوطه، مجموعه ای از ساختمان ها و بنای آتشکده است که به صورت پلکانی بنا شدند و ۵ طبقه نامنظم دارد. بام هر طبقه حیاط طبقه بالایی خود است و این ساختار تا بالاترین نقطه زیر کوه ادامه می یابد و به مهم ترین قسمت زیارتگاه یعنی آتشکده ختم می شود. برای ورود به زیارتگاه باید از تعداد زیادی پله که گویی در قلب کوه هستند بالا رفت. از آغاز پله ها تا رسیدن به زیارتگاه، بر روی دیوار، نوشته هایی از اوستا به چشم می خورد. در یکی از آنها چنین جمله ای نوشته شده است:

در دنیا راه یکی است و آن راه رستگاری است.

در نهایت این ساختمان آتشکده یا همان زیارتگاه است که خودنمایی می کند؛ ساختمانی سنگی در دل کوه دارد و همچون دهانه یک غار به نظر می رسد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

از درون این غار درخت چنار کهنسالی بیرون زده که نامش با شماره ۲۶۹ ‎در فهرست میراث طبیعی ملی کشور به ثبت رسیده است. بر دیوار سنگی غار آبشار کوچکی جریان دارد که در مسیرش، گیاه سیاوشان و گیاه مورد و انجیر كوهی به چشم می خورد و قطرات آب با گذر از آنها به درون حوضی سنگی می ریزند تا تشنگی زایران را برطرف کنند.

راه ورود به آتشکده یک درب فلزی طلایی است که نقش سرباز هخامنشیِ نیزه به دست دارد. فضای سرپوشیده زیارتگاه، بنایی کوچک با سقفی سنگی است که در وسط آن یک چلچراغ خودنمایی می کند. به محض ورود آن چه که به چشم می آید شکل ناهموار و ناصاف دیواره هایی است که به صورت طبیعی شکل گرفته و دست نخورده باقی مانده اند.

پوشش کف فضای کوچک زیارتگاه، از سنگ مرمر است که به دلیل ریزش قطرات آب از سقف همیشه نَم دارد. در قسمت هایی از این پوشش مرمرین، ظرف هایی به چشم می خورد که آب چکیده از سقف در آنها جمع می شود. بخشی از این آب به عنوان تبرک در اختیار زایران قرار می گیرد و بخش دیگر نیز به مصرف خوراکی می سد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

همانند بسیاری از زیارتگاه های سایر ادیان که تصاویری از بزرگان دینشان را در خود جای داده اند، بر روی طاقچه های طبیعیِ دیوارِ زیارتگاه چک چک نیز تصاویری از بزرگان دین زرتشت خودنمایی می کند و گاهی در جلوی آن ها شمع های نذری روشن می شود.

در وسط فضای زیارتگاه، مجمر یا آتشدان قرار دارد که شعله های آن هیچ وقت نباید خاموش شوند. در کنار آنها محلی نیز برای سوزاندن عود یا چوب مقدس نیز تعبیه شده است و بوی آن همیشه به مشام می رسد.

در داخل یکی از اتاق های این بنا چاهی به عمق بیش از ۵۰ متر قرار دارد که زرتشتیان اعتقاد دارند با بستن نخ به طناب این چاه، حاجت می گیرند و خواسته های شان برآورده می شود.

در محوطه زیارتگاه، ساختمان های دیگری نیز وجود دارند که برای اسکان و پذیرایی از زایران استفاده می شوند و هزینه ساخت و نگهداری آنها بر عهده زرتشتیان داخل و خارج از کشور است.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

بهترین فصل سفر به چک چک

درِ زیارتگاه در همه فصول سال به روی علاقه مندان و زایران باز است اما به دلیل موقعیت کویری بهتر است ماه های فروردین، اردیبهشت، مهر و آبان به دیدن آن بروید چرا که در ماه های خرداد، تیر، مرداد و شهریور گرمای هوا ممکن است مشکلاتی را برای شما ایجاد کند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

امکانات رفاهی زیارتگاه چک چک 

مجموعه چک چک فاقد فروشگاه یا رستوران است و باید مایحتاج خود را پیش از خروج از شهر اردکان تهیه کنید. بر روی فروشگاه های میان راه هم حساب باز نکنید چرا که از اردکان تا چک چک هیچگونه امکانات رفاهی ایجاد نشده است و تنها یک پمپ بنزین در آن حوالی پیدا می شود.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

وضعیت سرویس بهداشتی مجموعه نسبتا خوب است؛ اما سرویس فرنگی ندارد.

آب موجود در زیارتگاه قابل شرب است؛ اما بهتر است که آب بهداشتی به همراه داشته باشید.

اتاق هایی برای اسکان وجود دارد که به خیله معروفند و زایران زرتشتی می توانند از آنها استفاده کنند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

راه دسترسی به زیارتگاه چک چک

آدرس: استان یزد، ۴۳ کیلومتری شرق اردکان، در میان کوه های انجیر

راه دسترسی: برای رفتن به زیارتگاه می توان از یزد، میبد یا اردکان راهی آن شد که همه آنها دارای جاده دو طرفه آسفالت هستند.

اگر وسیله شخصی ندارید می توانید از یزد، میبد یا اردکان خودرو کرایه تهیه کنید و خودتان را به زیارتگاه برسانید.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

نکاتی برای ورود به زیارتگاه

همانطور که اماکن مقدس سایر ادیان از اهمیت خاصی نزد پیروان آن دین برخوردارند، چک چک نیز در میان زرتشتیان بسیار قداست دارد. پس به هنگام حضور در آن باید حرمت آن را نگاه داشت.

به منظور ورود به زیارتگاه باید کفش ها را در بیاورید و در برخی اوقات ممکن است از شما بخواهند که کلاه نیز بر سر بگذارید یا عرق پیشانی خود را خشک کنید.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

برای جلوگیری از خیس شدن پاها به شما دمپایی سفید رنگی داده می شود که می توانید از آن استفاده کنید.

بانوان توجه داشته باشند که آداب ورود به این مکان مقدس مانند مساجد است و در شرایط خاص نمی توان وارد آن شد.

به این نکته نیز توجه کنید که در زمان اجرای مراسم عمومی زرتشتیان در ۲۴ تا ۲۷ خرداد ماه تنها با کارت دعوت می توانید به زیارتگاه بروید و در روز ۱۳به در نیز ورود غیر زرتشتیان به چک چک ممنوع است.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

دیدنی های اطراف

روستای خرانق در فاصله ۳۹.۷ کیلومتری

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

شهر میبد در فاصله ۵۵.۴ کیلومتر

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

دلیل نامگذاری زیارتگاه چک چک

به سبب چکیدن قطرات آب از سقف و دیواره به این زیارتگاه، چک چک می گویند. برخی نیز این زیارتگاه را با عنوان پیر سبز می شناسند این عبارت از دو واژه پیر و سبز تشکیل شده است: در آیین مهر (آیین پرستش الهه میترا)، پیر به آخرین گام عرفانی گفته می شود و به سبب وجود درختان کهنسال چنار، واژه سبز را به آن افزوده اند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

نظرات خارجی ها درباره زیارتگاه چک چک

زیارتگاه چک چک میزبان گردشگران خارجی نیز هست و جالب است بدانید که آنها چه نظری در مورد این مکان دارند. با هم نگاهی می اندازیم به دیدگاه های آنها در وبسایت معتبر تریپ ادوایزر:

گردشگری از جمهوری چک | ۷ اردیبهشت ۱۳۹۷

یک جای معمولی

معبد زرتشتیان یا بهتر بگویم غار… اینجا خیلی قدیمی است و برای رسیدن به آن باید مسیری را در میان کوه ها طی کنید. کف اینجا به خاطر چکیدن آب از سقف همیشه خیس است.

گردشگر هلندی | ۲۹ فروردین ۱۳۹۷

قدم به دنیای زرتشتیان

چک چک به معنای قطره قطره نام یک مکان مقدس برای زرتشتیان است. سالانه در زمان جشن ویژه زرتشتیان، بیش از ۱۵۰۰ تن از پیروان این دین از سراسر جهان در همین مکان گرد هم می آیند.

شما می توانید داستان های این مکان را بر روی تابلوها بخوانید و یا آنها را از مردی که آنجا حضور دارد بشنوید. چیزی که ما فهمیدیم این بود که هر یک از اتاق های قفل شده متعلق به یک جامعه زرتشتی مختلف در سراسر جهان است. اگر اعضا بخواهند در این محل بمانند، برای استفاده از این امکانات کلید اصلی را از مسوول زیارتگاه دریافت می کنند.

برای رسیدن به این زیارتگاه آمادگی جسمانی خوبی داشته باشید. مسیر پله ای به خوبی ساخته شده اما باز هم شما را خسته می کند. در صورت لزوم استراحت کنید و از تماشای منطره خارق العاده پیش روی تان لذت ببرید.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

گردشگری از لیتوانی | تاریخ ثبت دیدگاه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷

چشم انداز شگفت انگیز، حال و هوای خارق العاده

آتش ۱۸۰۰ ساله حقیقتا قابل احترام است. زرتشتیان واقعا انسان های والایی هستند. می توانید در فضای این آتشکده به آرامش برسید.

گردشگر چینی | تاریخ ثبت دیدگاه ۱۵ فروردین ۱۳۹۷

یک جای جذاب، بهترین تجربه بصری من

این مکان زیر صخره ای مستحکم در بیابان ایران مرکزی شکل گرفته است. این مقدس ترین مکان زرتشتی ها به شمار می رود. چک چک در نزدیکی شهر اردکان واقع در استان یزد واقع شده و زیارتگاه زرتشتیان است. هر ساله هزاران زرتشتی از ایران، هند و دیگر کشورها در اینجا گرد هم می آیند. سنت این است که زایران باید آخرین بخش مسیر را حتما با پاهای شان بپیمایند.

مطلب پیشنهادی:  جاهای دیدنی یزد ، ترین های ایران ( قسمت دوم )

برای گذر از یک شیب تند آماده باشید البته چشم اندازهای خوبی نصیب تان می شود.

گردشگری از مالزی | تاریخ ثبت دیدگاه ۲۷ آبان ۱۳۹۶

مکه زرتشتیان

سختی گذر از مسیر سربالایی و رسیدن به غار را به جان بخرید تا از این زیارتگاه دیدن کنید. مناظر شگفت انگیزی در راه خواهید دید.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

بلندترین بادگیر جهان

بلندترین و منحصر بفرد ترین بادگیرهای جهان را تنها می توان در استان یزد پیدا کرد. بادگیر باغ دولت آباد یزد در شمار زیباترین بادگیرهای دوره زندیه و قاجاریه با قدمتی ۲۷۰ ساله به عنوان بلندترین بادگیر جهان به حساب می آید. این بادگیر که نمونه ای از معماری دوره زندیه را داراست در سال ۱۱۶۰ هـ.ق توسط محمدتقی خان بافقی مشهور به خان بزرگ سرسلسله خوانین یزد ساخته شد.

این بادگیر ارتفاعی به طول ۳۳ متر و ۸۰ سانتی متر دارد و از خصوصیات بارزش هشت ضلعی بودن آن است که باعث می شود باد در هر جهت به راحتی و به سرعت به قسمت زیرین آن هدایت شود و پس از برخورد به سطح آب حوضچه زیر بادگیر، هوای خنکی در داخل آن ایجاد کند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

در کنار این بادگیر باغی شامل سه عمارت هشتی و سردر و تالار آینه نیز موجود است که بهشت آیین خوانده می شود و دارای نقوش اسلیمی است. این باغ مدتها محل اقامت کریم خان زند در یزد بود و از نظر طراحی در شمار زیباترین باغ های دوره زندیه و قاجاریه محسوب می شود.

قدیمی ترین میدان ساعت شهری در ایران

قدیمی ترین ساعت شهری ایران در میدان وقت الساعت یزد نصب شده است. این ساعت آفتابی به استناد کتاب جامع مفیدی نخستین ساعت شهری است که فردی به نام ابوبکر ساعت ساز یزدی آن را در سال ۷۲۵ هجری قمری در مدرسه رکنیه در جوار مسجد جامع یزد نصب کرد. این مکان بعدها به نام میدان وقت الساعت شهرت یافت.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

روستای فهرج یزد

میان قیل و قال ها و دغدغه های شهرنشینی، یکی از چیزهایی که می تواند روی دیگری از زندگی را نشان تان دهد، رفتن به یک روستاست؛ همان جا که با شنیدن آواز خروس در صبح اول وقت، سحرخیزی را می آموزی، شاهد جریان یافتن روح زندگی در خانه ها هستی و در عین همهمه و تلاش برای انجام دادن کارها، باز هم آرامش را لمس می کنی.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

در روستا زمان کمی متفاوت می گذرد و گویی عقربه های ساعت هم می دانند که باید بایستند و جرعه جرعه از این معجون جادویی بنوشند؛ معجونی از آرامش وصف نشدنی…

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

چرا روستای فهرج یزد؟

  • در این روستا انواع جاذبه های تاریخی، فرهنگی و طبیعی و حتا هیجانی را می یابید.
  • کمپ کویری این روستا می تواند ساعات هیجان انگیزی را به شما هدیه دهد.
  • امکانات خوبی در این روستا برای گردشگران وجود دارد.
  • مسجد معروف فهرج در این روستا قرار دارد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

آشنایی با روستای فهرج | سکونتگاهی کهن در قلب کویر

در ۳۰ کیلومتری شرق شهر یزد، در مسیر بزرگراه بافق-یزد روستایی در قلب کویر جا خوش کرده است که دنیای درونش حال و هوایی دیگر را برای تان به ارمغان می آورد. روستای فهرج سکونتگاهی کهن است که قدمت آن به پيش از اسلام می رسد. البته فرقی نمی کند که دوستدار تاریخ باشید یا خیر، اگر حتا با دیدن قلعه باستانی و آب انبار قدیمی و مسجد کهن به وجد نیایید، با قدم زدن در روستا و دیدن سادگی خانه های خشتی، روح تان تازه می شود. در اینجا می توانید به سراغ کمپ کویری هم بروید و در کنار کشف زیبایی های طبیعت، با تفریحات هیجانی، حال و هوای تان را عوض کنید. هم‌صحبتی با مردم فهرج هم خود جاذبه ای برای این روستاست؛ قصه های شیرینی را تصور کنید که با لهجه یزدی برای تان روایت می شوند. در اینجا مادربزرگ ها و پدربزرگ ها حرف های زیادی برای گفتن دارند و فقط دو گوش شنوا و مشتاق می خواهند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

روستای فهرج از شمال شرقی به کوه چلته می رسد و در ارتفاع ۱۲۷۰ متری از سطح دریا واقع شده است. نام روستا به مانند قدمتش به قبل از اسلام بر می گردد. نام اولیه آن «فرافر» بود؛ اما در قرون چهارم و پنجم هجری قمری به «پهره» یا «پهرشت» تغییر یافت. در طول زمان این روستا به «فهرج» مشهور شد. در ادامه برای تان می گوییم که این روستای کهن چه چیزهایی برای تان مهیا کرده است.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

دیدنی ها و تفریحات فهرج

بهتر است پیش از سفر به فهرج دیدنی های این روستا را بشناسید تا هیچ یک را از قلم نیندازید:

۱- ساختار زیبای روستا

وقتی وارد فهرج می شوید خانه هایی از خشت و گل می بینید که گویی زمان را در ذهن شما به عقب بر می گردانند. خانه های این روستا با خشت، گل، آجر و آهن ساخته شده اند. مسجد جامع در مرکز روستاست و بافت مسکونی قدیمی به صورت نیمه متمرکز و خطی، حول آن شکل گرفته است. وقتی در گذرگاه های این روستا قدم می زنید، با ساباط ها مواجه می شوید؛ کوچه هایی مسقف که سایه ساری برای خستگی عابران فراهم کرده اند. در این روستا هم مانند سراسر یزد، رد پای بادگیرها را می بینید و برای لحظاتی این نشانه هوش ایرانیان را تحسین می کنید.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

۲- مسجد جامع فهرج

شاخص ترین جاذبه این روستا، مسجد جامع آن است که یکی از کهن ترین مساجد ایران به شمار می رود. قدمت این مسجد که با نام امام حسن (ع) هم شناخته می شود به نیمه اول قرن اول هجری باز می گردد. مسجد جامع فهرج را تنها مسجد جهان اسلام می دانند که قدمت زیادی دارد؛ اما ساختمان آن از ابتدا تا به امروز به همین شکل حفظ شده است. مسجد از نوع شبستانی به شمار می رود و ایوان ندارد. بسیاری از کارشناسان، مسجد جامع فهرج را قدیمی‌ترین مسجد ایران می دانند و برخی به مسجد تاریخانه دامغان به عنوان قدیمی ترین مسجد ایران اشاره می کنند. با وجود این اختلاف نظر، باز هم تفاوت عمده ای میان این دو مسجد وجود دارد؛ تاریخانه مسجدی است که فقط از گردشگران میزبانی می کند؛ اما فهرج هنوز میزبان نمازگزاران می شود.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

این مسجد درهای ورودی متعدد دارد و مناره گلی آن بسیار زیبا و جالب توجه به نظر می رسد. یکی از نکات جالب در این مسجد نبودن عناصری چون محراب، گنبد، کتیبه، کاشیکاری و سایر تجملات و تزیینات است و همین بر جذابیتش می افزاید؛ سادگی نابی که ۱۴۰۰ سال در این مکان جریان دارد.

مسجد فهرج از تاریخ ۳۰ آذر ۱۳۴۹ با شماره ثبت ۹۰۶ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

۳- قلعه باستانی فهرج

فهرج قلعه ای تاریخی در خود دارد که نمای فعلی و تزییناتش به قرون ۱۰ و ۱۱ هجری قمری بر می گردد؛ اما آثار و ابنيه موجود در آن نشانه هایی از صدر اسلام دارند.

این قلعه بر خلاف نمونه هایش، ورودی کوچکی دارد. در گذشته از این قلعه به عنوان مکانی برای سکونت و دفاع در برابر مهاجمان استفاده می شد؛ اما امروزه به متروکه ای بدل شده است.

این قلعه پلانی ۴ ضلعی دارد و بقایای ۴ برج مدور در ۴ گوشه آن دیده می شود. این برج ها دو طبقه هستند و سوراخ هایی برای دیده بانی و نگهبانی از قلعه دارند. بناهای موجود در قلعه فهرج، طاق های ضربی با قوس جناغی دارند. سوراخ هایی نیز بر بالای دیواره ها دیده می شود که گویی برای دیده بانی بوده اند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

۴- آب انبار حسینیه یزد

یکی دیگر از جاذبه های تاریخی روستای فهرج آب انبار حسینیه است که آن را متعلق به دوره صفوی تا افشار می دانند. البته ساخت اولیه این آب انبار را به دوران پیش از اسلام نسبت می دهند و می گویند حاشیه آن محلی برای برگزاری مراسم تقدیس آب بوده است. در مدخل ورودی بر کتیبه‌ای سنگی این نوشته به خط نسخ حک شده است:

بسم الله الرحمن الرحیم وقف نمود توفیق آثار آقا محمد جواد ولد مرحوم آقا ابوتراب بافقی تمامی بیست و پنج اصله درخت توت ماکوبی واقعه در قریه فهرج به مقام باغ عمارت که مومنین و مسلمین از آن خورده ثواب آن را به روح کثیرالفتوح شاه نجف و شاه شهید و امام غریب و حضرت عباس قربت نمایند.

نام این اثر از تاریخ ۲۷ بهمن ۱۳۸۷ با شماره ۲۴۷۴۷ در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

۵- مجموعه شهدای فهرج

شهدای فهرج نام مجموعه ای متعلق به سده ۹ هجری قمری است که در ۲ کیلومتری فهرج قرار دارد. بنا به روایات تاریخی، پیکر ابی عبدالله بن احمد بن ابوالیسر بن عبدالله بن تمیمی و حویطب بن هانی و عمر بن عاص -از سرداران سپاه اسلام- در این مکان به خاک سپرده شده است. اهالی تندروی یهودی و زرتشتی خویدک و فهرج، آنها را در زمان یزد گرد، آخرین پادشاه ساسانی، به قتل رساندند.

این مجموعه ۳ حیاط دارد که در یکی از آنها درخت سرو کهنسالی وجود داشت که امروزه خشک شده است. در یکی از اتاق های مجموعه چندین قبر به چشم می خورد که آنها را مزار شهدا می دانند؛ البته به دلیل آسیب دیدگی سنگ ها، نشانه ای از متوفی در آنها نیست. تنها نوشته قابل خواندن روی یک سنگ «مجدالدین حسن نامی» است و تاریخ سده ۹ هجری را نشان می دهد.

عمارت خشتی و گلی شهدای فهرج در گذشته مدرسه بزرگی بود که با گذشت زمان به خانقاه تبدیل شد. به نظر می رسد که این بنا در گذشته تزیینات کاشی کاری داشته است چرا که کارشناسان از درون آن کاشی‌های معرق با لعاب سبز فیروزه‌ای پیدا کرده اند.

مجموعه شهدای فهرج در تاریخ ۱۸ آبان ۱۳۷۸ با شماره ۲۴۴۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

۶- کمپ کویری فهرج

سال هاست که به کویر تنها به عنوان پهنه ای بی آب و علف و سوزان نگاه نمی کنند و آن را یک جاذبه تماشایی می پندارند. روستای فهرج هم در میان کویر است و فرصت یک کویرنوردی ناب را به شما می دهد. کمپ کویری فهرج جایی است که می توانید در آن حسابی خوش بگذرانید. این کمپ با خدمات زیر در خدمت شماست:

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

تفریحات

باگی (۲۵۰۰۰ تومان)

شتر سواری (۱۲۰۰۰ تومان)

موتور چهارچرخ (۱۵۰۰۰ تومان)

سافاری (۳۰۰۰۰ تومان)

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

امکانات

پذیرایی با چای آتشی

ناهار و  شام در سالن پذیرایی با هماهنگی قبلی

بوفه تنقلات

سرویس بهداشتی

هزینه ورودی: ۵۰۰۰ تومان برای هر ماشین

آدرس: ۱۴ کلیومتری جاده بافق، پشت شهرک صنعتی کوره های آجر

شماره تماس: ۰۹۱۳۸۵۱۲۸۱۱ – ۰۹۱۳۳۵۳۴۲۸۴ – ۰۹۱۳۳۵۱۷۶۱۸

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

۷- چاه چهل دختران

یکی از جاذبه های جالب توجه فهرج، چاه چهل دختران است که بر اساس روایات تاریخی ۴۰ دختر و زن با پرت کردن خود به درون آن خودکشی کرده اند. این چهل تن از بیم اینکه به دست سپاهیان دشمن بیفتند، مورد تجاوز قرار گیرند و برده شوند می گریزند. در مسیر هنگامی که دشمن را در پشت سر و در نزدیکی خود می بینند برای فرار از این ننگ خود را یکی یکی به درون این چاه می اندازند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

۸- ویرانه های مسجد و تکیه

تکیه علاقوندی نام اثری است که به قرن اول هجری تعلق دارد و امروزه متروکه ای بیش نیست. در گوشه دیگری از روستا مسجد علاقوندی (علی قوندی) را داریم که تنها خرابه هایی از آن بر جای مانده است. در این ویرانه ها می توان نشانه هایی از گچ بری های زیبای مسجد را دید.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

تفریحات در فهرج

برای تجربه لحظات خوش می توانید بر روی فعالیت های زیر حساب باز کنید:

کویرگردی: قدم زدن بر روی شن های گرم کویر حال و هوای خاصی دارد که عاشقان کویر آن را به خوبی می دانند. در حوالی فهرج می توانید به یک کویرگردی بروید و لحظات خوشی را برای خود خلق کنید.

عکاسی: یادتان نرود که بهترین یادگاری شما از سفر عکس های تان هستند پس ثبت لحظات تان را در قاب تصاویر فراموش نکنید. سوژه عکاسی شما می تواند طبیعت کویری این روستا و ساختار زیبای آن باشد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

تماشای آسمان شب: کویرها از مقاصد ناب برای تماشای آسمان شب هستند و از آنجا که فهرج هم در میان شن های داغ کویری جای خوش کرده است، می توانید بر روی یک شب رویایی در آن حساب باز کنید. اینجا به دور از همهمه و آلودگی های شهر بنشینید و تا می توانید از آسمان ستاره بچینید. اگر کمی از روستا دور شوید و از نورهای آن فاصله بگیرید، فرصت دیدن کهکشان راه شیری را هم پیدا می کنید.

مطلب پیشنهادی:  جاهای دیدنی تفت ، منطقه خوش آب و هوا یزد

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

اقامت در روستای فهرج

اگر فکر سفر به فهرج را در سر می پرورانید نگران اقامت نباشید. در این روستا می توانید بر روی اقامتگاه بوم گردی حساب باز کنید و با اقامت در آن در فرهنگ این دیار غرق شوید. خانه های محلی نیز گزینه دیگر شما هستند و در کنار همه اینها کمپینگ نیز گزینه جذابی به نظر می رسد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

امکانات روستای فهرج

روستای فهرج یک روستای محبوب میان علاقه مندان به روستاهای کویری است. این روستا امکانات مناسبی برای گردشگران دارد که از جمله آنها می توان به سرویس بهداشتی، کمپ کویری، اقامتگاه، مغازه، مسجد، پمپ بنزین، پست بانک و … اشاره کرد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

سوغات و غذای محلی فهرج

در سفر به فهرج می توانید سوغاتی های خوبی را از بومی ها بخرید. محصولات کشاورزی و باغی روستا از جمله آنها هستند که در فصول مختلف به آنها دسترسی خواهید داشت. انواع قالی با طرح و نقش قالی های کرمان و خراسان نیز صنایع دستی این روستا را تشکیل می دهند.

انواع آش های محلی مانند آش جو، ماش و سوپ غذاهای محلی فهرج هستند و می توانید آنها را بچشید. در کنار اینها از گیاهان دارویی و طبیعی در غالب نوشیدنی های گرم و سرد غافل نشوید و شربت شاتره، خاکشیر و چای آویشن را امتحان کنید.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

آب و هوای فهرج

روستای فهرج آب و هوای نیمه بیابانی دارد. این خطه در تابستان ها به شدت گرم می شود؛ اما در فصول سرد از آب و هوای مطبوعی برخوردار است. اختلاف دمای روز و شب در این مناطق بالاست. یعنی حتا روزهای داغ تابستان هم به شبی خنک و دلپذیر ختم می شوند. به دلیل نزدیکی این روستا به یزد، اقلیم آن بسیار شبیه به این شهر است. حداکثر و حداقل مطلق درجه حرارت شهر یزد به ۴۳ و -۱۰ درجه سانتیگراد می رسد و متوسط درجه حرارت این شهر حدود ۱۹ درجه برآورد شده است. متوسط میزان بازندگی در یزد، به ۴۸ میلیمتر در سال می رسد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

فصل سفر به فهرج

برای سفر به فهرج بهتر است اوایل بهار، فصل پاییز و اوایل زمستان را انتخاب کنید.  البته فصل توریستی فهرج، اواخر زمستان و اوایل بهار است یعنی اسفند و فروردین. در این ماه ها بیشترین میزان مسافر به روستا وارد می شود.

بهار: در این فصل و همزمان با موسم نوروز، فهرج میزبان تعداد زیادی از گردشگران می شود. آب و هوای روستا هنوز مطبوع است و خبری از داغی تابستان نیست.

تابستان: فهرج به دلیل قرارگیری در میان کویر، در تابستان گرم ترین هوا را دارد. معمولا گردشگران در این فصل به سمت این منطقه نمی روند؛ اما خیلی ها به شوق خوابیدن در هوای مطبوع شب ها و لذت از سکوت کویر باز هم این روستا را برای سفر انتخاب می کنند.

پاییز: پاییز فصل کویرنوردی است و بازار بازدید از فهرج هم حسابی داغ می شود. هوا در روزها مطبوع است؛ اما سرمای شب ممکن است آزاردهنده باشد.

زمستان: هنوز هم در اوایل زمستان می توانید بر روی سفر به فهرج حساب کنید؛ اما کم کم سرمای شب ها شدید می شود و شاید چندان به مزاج تان خوش نیاید. با آمدن اسفند ماه هوا مطبوع می شود و می توانید سفر به فهرج را در برنامه تان قرار دهید.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

آدرس و راه دسترسی به روستای فهرج

رسیدن به روستای فهرج بسیار آسان است، کافیست خودتان را به یزد برسانید و وارد جاده یزد-بافق شوید و تابلوهای راهنما را دنبال کنید.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

مردم فهرج

فهرج، مردم خونگرمی دارد که به لهجه یزدی سخن می گویند و پیرو مذهب شیعه ۱۲ امامی هستند. این مردم برای تامین نیازهای شان به زراعت، باغداری، دامداری و فعالیت های معدنی مشغولند. محصولات این روستا گندم و جو، ارزن، ماش، پسته، انگور، هلو، زردآلو و آلوچه را شامل می شوند و عنوان شاخص‌ترین روستای استان یزد در خصوص کشت گلخانه‌ای هم به فهرج اختصاص دارد. ۸ حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق، آب مورد نیاز برای کشاورزی را تامین می کنند.

دامداری نیز در فهرج انجام می شود و انواع لبنیات و گوشت نیز از محصولات مردم آن به شمار می روند. قالی بافی، ریسندگی و تولید گونی و برزنت نیز از فعالیت های دیگر روستاییان هستند. حدود ۶۰۰ دار قالی در این روستا وجود دارد.

موسیقی محلی فهرج، نوای سازهای بادی دهنی و نوعی ساز شبیه سه تار است که در مراسم مختلف شادی و غم در روستا طنین می اندازد. مردان فهرج دستار یزدی بر سر دارند و لباس سنتی زنان نیز در شلوارهای پاچین دار و ترمه های رنگارنگ خلاصه می شود.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

نخل گردانی عاشورا | مهم ترین رسم روستا فهرج

در فهرج هم به مانند همه نقاط یزد و دیگر نقاط کویری کشور، نخل گردانی در روز عاشورا جایگاهی ویژه دارد. نَخل‌گردانی نام مراسمی است که به صورت تشییع نمادین پیکر امام حسین (ع) برگزار می شود. در این مراسم اتاقكى شبیه به تابوت را در محل های برگزاری مراسم عزاداری از جمله مساجد، حسینیه ها و … حمل می کنند و آن را در میان خیل عظیمِ جمعیت سیاه پوش، از مسیری می گذرانند. این اتاقک پوشش سياهی دارد و با انواع شال‎هاى رنگارنگ و آينه آراسته شده است.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

تاریخچه فهرج

یکی از اتفاقات مهم در تاریخچه فهرج، ورود سپاه اسلام به آن است. این سپاهیان که در تعقیب یزدگرد سوم بودند به دو گروه تقسیم شدند تا پادشاه ایران را به دام بیندازند. یکی از گروه ها در بیابان گم شد و سر از فهرج درآورد. به گفته منابع تاریخی، آنها از مردمی که پیرو دین زرتشت بودند، خواستند که یکی از این سه راه را انتخاب کنند:

  • مسلمان شوند
  • به حکومت اسلامی خراج بپردازند
  • بجنگند

مردم فهرج هم مهلت خواستند تا با دو روستای نزدیک خود مشورت و نظرشان را در روز بعد اعلام کنند. آنها با روستای هرفته و روستای یهودی نشین خویدک مشورت کردند و در نهایت تصمیم گرفتند به سپاهیان اسلام شبیخون بزنند. آنها همان شب به سپاه حمله کردند و عده ای از آنها را از پای درآوردند. زیارتگاه شهدای فهرج هم مقبره تعدادی از این کشته شدگان را در خود دارد.

در کتاب یادگارهای یزد نوشته ایرج افشار درباره این اتفاق چنین آمده است:

متوطنین فهرج و خویدک و فرافتر مجوس (یهودی و زرتشتی) بودند و در زمان عمربن خطاب که لشکر اسلام به فرموده او طلب یزجرد شهریار …به خراسان می رفتند در میان ریگ شترانکه در بیابان طبس است بعضی از آن لشکری که اکثر صحابه و تابعین بودند راه گم کردند و بعد از تردد و تعب بسیار در حدود فهرج از ریگ بیرون آمدند و مردم فهرج را به اسلام دعوت کردند آن جماعت مهلت خواستند و نزل و علوفه سرانجام کرده بیرون فرستادند و مردم خویدک و فرافتر را طلبیده به ایشان مشورت نمودند و ایشان در قبول اسلام ابا نمودند و گفتند ما از دین قدیم بر نگردیم و با هم اتفاق نموده شبیخون برلشکر اسلام آوردند و بسیاری از صحابه و تابعین را شهید کردند مثل حویطب بن هانی خواهر زاده حضرت امیرالمؤمنین علی (ع)…و به جهت این حرکت شنیع خرابی در قریه فرافتر راه یافته به مرور خراب شد الحال از آن اثری باقی نمانده الا بعضی دیوارهای قلعه که جهت عبرت برجاست…

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

دغدغه ها

جمعیت نسبتا با سواد روستا، افزایش مراکز خدماتی و گردشگری از جمله اقامتگاه و کمپ کویری، اقدامات مرمتی در مورد آثار تاریخی و … همه و همه نشان از آن دارد که فهرج می تواند یک مقصد گردشگر پذیر باشد و درآمد خوبی را از این صنعت نصیب خود کند. مردم هم از مسافران به خوبی استقبال می کنند و تمایل دارند در این امر فعال باشند؛ اما کمبود تبلیغات باعث شده تا کمتر کسی این روستا را بشناسد و بسیاری از مسافران به طور اتفاقی در مسیر یزد به بافق با آن آشنا شوند.

قنات های روستا به دلیل عدم توجه خشکیده اند، خانه های روستایی به امان خدا رها شده اند و کمتر کسی به آنها می اندیشد. این ها همه می توانند موجب نابودی این سکونتگاه شوند و مهاجرت اجباری را برای ساکنان رقم بزنند. در صورت توجه به فهرج و سرمایه گذاری بر روی آن می توان اقتصاد منطقه را جانی تازه بخشید و با برنامه ریزی بهتر این روستا را حفظ کرد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

توصیه

در سفر به فهرج و هر روستای دیگری باید به فرهنگ بومی مردم احترام بگذارید و موجب رنجش خاطرشان نشوید.

اگر هوس کویرگردی کردید، مراقب این جلوه طبیعت باشید. با وجود بی آب و علف به نظر رسیدن کویر، باز هم جاندارانی در آن سکونت دارند و شما با آسیب زدن به محیط، حیات شان را به خطر می اندازید. زباله نریزید و سعی کنید هیچ ردپایی از خود باقی نگذارید.

به هنگام رفتن به کویر به این نکات توجه داشته باشید:

  • لنز را از چشم تان خارج کنید تا شن های نرمی که ممکن است وارد چشم شوند، شما را آزار ندهند.
  • دوربین عکاسی شما در معرض شن های نرم قرار می گیرد و ممکن است آسیب ببیند پس اگر وسایل حرفه ای عکاسی از کویر را ندارید، به عکاسی با موبایل رضایت دهید.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

قدیمی ترین نخل چوبی ایران

نخل چوبی میدان امیر چخماق به عنوان قدیمی ترین نخل چوبی ایران با ۴۵۰ سال عمر متعلق به عصر صفوی و به نخل حیدری ها معروف است. بلندی این نخل ۸.۵ متر و اضلاع آن نیز ۸.۵ در ۸.۵ متر است.

این نخل مجموعه مشبکی از چوبهای تراشیده شده با گره چینی ها و تیرهای بزرگ است که تقریبا به شکل درخت سرو (نماد آزادگی) ساخته شده است. اما بزرگترین نخل ایران نیز با همین ویژگی ها در شهرستان زارچ قرار دارد.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

یزدی ها رسم دارند که در ایام سوگواری امام حسین(ع) مراسم نخل گردانی اجرا کنند. این نخل توسط ۱۵۰ نفر در میان مردم گردانده می شود تا مراسم ویژه آن نمادی باشد برای آزادگی و مظلومیت امام سوم شیعیان.

قدیمی ترین مسجد ایران

ساخت مسجد جامع فهرج واقع در ۳۰ کیلومتری شهر یزد، به نیمه اول قرن اول هجری برمی گردد. این مسجد، تنها مسجد جهان اسلام است که ساختمان آن از ابتدا تاکنون هیچ تغییری نکرده است. اگرچه در میان باستان شناسان اختلاف نظر وجود دارد اما ظاهرا مسجد جامع فهرج قدیمی ترین مسجد ایران است. مسجد جامع فهرج کماکان زنده و پویا بوده و در آن نماز جماعت برپا می کنند.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

بلندترین مناره های جهان

مسجد جامع کبیر یزد یکی از شاهکارهای معماری و تاریخی جهان به شمار می رود و به جرات می توان گفت دارای بلندترین مناره های جهان است. بنای این مسجد با عظمت قرنهاست که از فراسوی تاریخ تمدن این سرزمین می درخشد به نحوی که در کتب تاریخی یزد آمده است:”مسجد را بر جای آتشگاه ساسانی ساخته اند و سنگ بنای آن توسط علاء الدوله گرشاسب نهاده شده است”. مسجد جامع قدیم در قرن ششم هجری قمری و به دستور گرشاسب از نوادگان “علاء الدوله کالنجار” ساخته شد و بنای اصلی مسجد کنونی از آثار “سید رکن الدین محمد قاضی” است.

جاهای دیدنی یزد ،‌ ترین های ایران

دو مناره مسجد که ارتفاع تقریبی آن از کف تا نوک به بیش از ۵۲ متر می رسد، دارای قطری در حدود هشت متر است که در دوره صفوی به بنا افزوده شده اما در سال ۱۳۱۳ هجری شمسی فرو ریخت و دوباره تجدید بنا شد. بلندای این مناره ها و اینکه کاشی کاری منحصر به فردی حتی در اوج مناره ها انجام شده، تعجب همگان را بر می انگیزد زیرا این مناره ها هرچه به سمت بالا رفته باریکتر شده و تنها یکی از آنها دارای پلکان است از اینرو ظرافت کاشی کاری در این ارتفاع به واقع قابل تحسین است.

منبع : karnaval،talab،fa.wikipedia
نویسنده

یک نظر بنویسید