پل خشتی لاهیجان در شمال غربی لاهیجان در محله پرده سر در فاصله ۵۰۰ متری بقعه حاجی دان روی رودخانه سیم رود یا سیم جو قرار دارد و متعلق به دوره کیاییان است. در ساخت مجدد این پل در زمان قاجاریه ، حاجی جعفرخان بنا را تعمیر کلی کرد.

پل خشتی لاهیجان دارای ۵ چشمه است و در زمان قاجاریه مرمت شده است. چشمه میانی از چشمه‌های دیگر بزرگتر بوده و طاق چشمه‌ها هلالی است و بلندی لبه طاق چشمه میانی از سطح آب به ۴ متر می‌رسد.

طول این پل ۵۰ متر و عرض آن ۴/۵ متر و ارتفاع آن ۱۱ متر است. پل دارای دو دهانه بزرگ با طاق جناقی است. در قسمت پایه میانی پل، سیل برگردان وجود دارد. پل دارای یک سطح عابر رو مسطح و دو سطح شیب‌دار جانبی است که با سنگ قلوه سنگ فرش شده است. مصالح بنا آجر قرمز رنگ، آهک و ساروج است.در سال های اخیر این پل مورد مرمت قرار گرفته است.

پل خشتی لاهیجان از جاذبه های تاریخی

میر ظهیرالدین مرعشی در کتاب « تاریخ گیلان و دیلمستان » در ذکر وقایع سال ۸۹۲ ه. ق و احداث پل ، مطالبی نوشته که چکیده آن بدین شرح است : « در این سال ، جناب … مولانا نعمت الله طبیب … که در علوم متداول علامه دوران و اعجوبه زمان بود … رغبت نمود … به رودخانه ای که مشهور و ملقب است به سیم رود ، بر گذر شهر لاهیجان مبارک ، احداث پلی از خشت و سنگ و آهک بفرمایند … توقع فرموده که به طلب استاد یعقوب بنای رویانی نزد ملوک کلارستاق خلد ملکهم بفرستند تا حاضر گردد ، در آن مهم مبارک شروع نماید.

بنابر توقع فضایل مآبی ، اشارت شد که به طلب حرفت مآبی بفرستند. بنابر امر اعلی ، استاد یعقوب را حاضر ساختند و اسباب آن عمارت را حکمت پناهی ، خرج بسیار کرده ، مهیا ساخته بود. روز شنبه دوازدهم جمادی الاول موافق آبان ماه قدیم را بنیاد آن عمارت عالی کردند و از جانب مشرق و مغرب دو طاق بزرگ و در وسط طاقین ، یک طاق کوچک برآوردند … غره محرم سنه ۸۹۲ … آن عمارت صورت تتمیم پذیرفت. » پل مزبور در دوره قاجار مرمت و بازسازی شده است. بنای پل کنونی به طول ۶۴ متر شامل دو چشمه اصل و دو چشمه کوچکتر در طرفین این دو چشمه اصلی است. عرض دهانه های اصلی ۴۰/۱۳ متر و ارتفاع آن از سطح آب حدود ۹ متر و عرض دهانه های کوچک ۵ متر و ارتفاع آنها از سطح زمین نیز تقریباً در همین حد بوده که بعدها با رسوبات انباشته شده است. قوس هر چهار دهنه به صورت جناغی اجرا شده است. بر روی پایه های میانی پل اتاق هایی تعبیه کرده اند که از طریق درگاه های طاقداری به طرفین پل راه پیدا می کنند.

  خانه تیمور تالش ، آثار تاریخی دوره پهلوی اول

این اتاق ها تنها برای کاهش وزن وارده بر پایه ها و نیز صرفه جویی در مصالح ایجاد شده و برای اطراق و استراحت درنظر گرفته نشده است. سطح گذرگاه پل از میانه به طرفین دارای شیب است و جان پناهی در کناره های گذرگاه به ارتفاع ۸۰ سانتیمتر از آجر و گچ ساخته اند. فاصله میان دو جان پناه یعنی عرض پل ، بدون درنظر گرفتن پی جان پناه ها ، ۷۰/۴ متر و طول پل ۷۰ متر است. در نمای پل و بین دهانه های اصلی یک ردیف طاق نما به ارتفاع ۳۰ و عرض ۲۰ سانتیمتر کار کرده‌اند که زیبایی خاصی به نمای پل بخشیده است. قسمت پایین پایه با قطعات سنگ به اشکال منظم ساخته شده و مستقیماً بر روی کف رودخانه قرار گرفته است. پایه میانی در این قسمت دارای موج شکن مثلثی است ؛ اما در قسمت بالاتر ، موج شکن مدور آجری دارد. در امتداد لبه شمالی دهانه بزرگ ، دیواری از آجر در کنار رودخانه ساخته اند تا آب را به داخل دهانه هدایت کند. قسمتی از پل که در جنوب قرار می گیرد ، دست خورده و تعمیری است. در ساخت این پل از آجرهایی به ابعاد ۵/۴×۲۱×۲۱ سانتیمتر استفاده شده است. پل سیم رود که از شکیل ترین پل های گیلان است ، به شماره ۱۴۳۳ به ثبت تاریخی رسیده است.

پل خشتی لاهیجان از جاذبه های تاریخی

پل خشتی لاهیجان در سال ۱۳۵۵ توسط وزارت فرهنگ و هنر با شماره ۱۴۳۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. شما وقتی از روی این پل قدم بزنید حس آدمی را خواهید داشت که صدو پنجاه سال پیش از روی این پل رد شده است و حتما مانند او خیره ی طبیعت می‌مانید و از این اثر کهن در میان جاهای دیدنی لاهیجان لذت خواهید برد.

منبع : tag
نویسنده

یک نظر بنویسید