گیلان سرسبز مانند نگینی درخشان بر پهنه خاک کشورمان میدرخشد و در هر فصلی از سال، جلوهای نو و سحرانگیز از طبیعت بکر خود را به نمایش میگذارد. در میان صدها جاذبه طبیعی و شگفتانگیز این استان، تالش و بخشهای اطراف آن جایگاه ویژهای دارند. اگر به دنبال مقصدی هستید که صدای خروشان آب، انبوه درختان جنگلی و هوای مهآلود را یکجا تجربه کنید، آبشار زمرد حویق بهترین انتخاب است. این آبشار که به آبشار دوقلو نیز شهرت دارد، در اعماق جنگلهای بکر حویق قرار گرفته و یکی از زیباترین و دستنخوردهترین جلوههای طبیعت شمال ایران به شمار میرود.
آبشار زمرد حویق کجاست؟
این پدیده طبیعی بینظیر در استان گیلان، شهرستان تالش، بخش حویق و در نزدیکی روستای کوهستانی زمرد واقع شده است. شهر حویق که در فاصله ۴۰ کیلومتری شمال تالش و ۳۰ کیلومتری جنوب آستارا قرار دارد، به تازگی از ادغام دو دهستان حویق و چوبر تشکیل شده و فاصله بسیار کوتاهی با ساحل دریا و ارتفاعات جنگلی دارد. مردم خونگرم این منطقه به زبانهای تالشی و ترکی صحبت میکنند و بیشتر آنها به کشاورزی، باغداری (بهویژه کیوی و گیلاس) و دامداری مشغول هستند.
آبشار زمرد حدود ۹ کیلومتر با مرکز شهر حویق فاصله دارد. مسیر رسیدن به این آبشار تلفیقی از جاده آسفالت، جاده خاکی جنگلی و در نهایت یک پیادهروی لذتبخش در دل طبیعت است که خستگی زندگی شهری را کاملاً از تن شما بیرون خواهد کرد.
چرا به آن آبشار دوقلو میگویند؟
شگفتانگیزترین ویژگی آبشار زمرد، ساختار دوقلوی آن است. هنگامی که در مقابل این شاهکار طبیعی میایستید، دو آبشار مجزا را در کنار یکدیگر مشاهده میکنید که هر کدام شخصیت و جلوه خاص خود را دارند:
- آبشار سمت چپ (آبشار کوچک): این آبشار ساختاری پلکانی دارد و از دو پله به ارتفاعهای ۴ و ۸ متر تشکیل شده است. جریان آب در این بخش ملایمتر و کمحجمتر است و آب آن پس از عبور از روی صخرههای خزهپوش، آرام به درون حوضچه پاییندست سرازیر میشود.
- آبشار سمت راست (آبشار بزرگ): این آبشار ارتفاعی در حدود ۱۵ متر دارد و بسیار خروشان، پرآب و پر سروصدا است. جریان تند آب از بالای صخرهای مرتفع به پایین فرو میریزد و ذرات خنک آب را در هوا پخش میکند که حس طراوت بینظیری را به محیط میبخشد.
آب این دو آبشار از ییلاقات مرتفع و چشمههای خنک بالادست سرچشمه میگیرد. اگر مسیر رودخانه را به سمت بالا ادامه دهید، به چندین آبشار کوچک دیگر نیز برخواهید خورد که هر کدام زیبایی خاص خود را دارند. البته به دلیل رطوبت بالا، صخرههای اطراف آبشار پوشیده از جلبک و بسیار لغزنده هستند و باید در زمان حرکت روی آنها نهایت احتیاط را به خرج دهید.
پوشش گیاهی و حیات وحش منطقه حویق
آبشار زمرد در میان جنگلهای انبوه هیرکانی محصور شده است. در این منطقه درختان سر به فلک کشیدهای همچون بلوط، گردو، انار وحشی، آلوچه جنگلی، گلابی وحشی، شمشاد و ارجنگ به چشم میخورند. این تنوع گیاهی در فصول مختلف، رنگآمیزی فوقالعادهای به جنگل میبخشد. از سوی دیگر، آب سرد و زلال این آبشار زیستگاه بسیار مناسبی برای ماهیهای قزلآلا است. اگر در فصل مناسب به این منطقه سفر کنید، ممکن است متوجه جهش ماهیها در آب سرد رودخانه شوید.
مسیر دسترسی و راهنمای پیادهروی
برای سفر به آبشار زمرد از مبدأ تهران، ابتدا باید از طریق جاده قزوین – رشت حرکت کرده و سپس مسیر سراوان به فومن را در پیش بگیرید. از فومن وارد جاده آستارا شده و پس از عبور از شهر تالش، حدود ۴۲ کیلومتر به سمت شمال بروید تا به شهر حویق برسید.
از شهر حویق تا روستای زمرد حدود ۹ کیلومتر جاده فرعی وجود دارد که ۵ کیلومتر آن آسفالت و ۴ کیلومتر آن خاکی است. بخشهایی از این جاده خاکی، کوهستانی و دارای شیبهای تند است که عبور با خودروهای سواری معمولی را در روزهای بارانی سخت میکند. پس از پارک خودرو در روستای زمرد، یک پیادهروی و کوهپیمایی سبک ۲۰ تا ۳۰ دقیقهای در دل جنگل در انتظار شماست. مسیر پیادهروی فاقد تابلوهای راهنماست؛ بنابراین بهتر است از محلیها کمک بگیرید یا مسیر رودخانه را به گونهای دنبال کنید که رودخانه در سمت راست شما قرار داشته باشد.
بهترین زمان برای سفر به آبشار زمرد
بدون شک، فصل بهار و پاییز بهترین زمان برای بازدید از این بهشت گمشده هستند:
- بهار (بهویژه اردیبهشت): در این فصل، بارشهای بهاری جریان آبشار را به اوج خروش خود میرسانند. جنگل در سرسبزترین حالت ممکن قرار دارد و عطر شکوفههای وحشی فضا را پر کرده است. دمای هوا نیز بسیار مطبوع و ایدهآل است.
- پاییز (مهر و آبان): اگر به عکاسی و تماشای جنگلهای رنگارنگ علاقه دارید، پاییز زمرد را از دست ندهید. برگ درختان به رنگهای زرد، نارنجی و قرمز درمیآید و منظرهای شبیه به یک تابلوی نقاشی زنده خلق میکند.
- تابستان و زمستان: در تابستان، هوای این منطقه بسیار شرجی و گرم میشود که ممکن است پیادهروی را کمی طاقتفرسا کند (هرچند شنا در حوضچه خنک آبشار بسیار لذتبخش است). در زمستان نیز به دلیل بارش برف و باران، مسیر جنگلی بسیار لغزنده و گلآلود شده و سفر به این منطقه توصیه نمیشود.
نکات مهم و تجهیزات مورد نیاز برای سفر
از آنجا که آبشار زمرد در منطقهای کاملاً بکر و فاقد امکانات رفاهی واقع شده است، رعایت نکات زیر برای تجربه یک سفر ایمن و لذتبخش ضروری است:
- کفش مناسب پیادهروی: به دلیل خیس و لغزنده بودن مسیر جنگلی و صخرههای اطراف آبشار، حتماً کفش مناسب کوهپیمایی یا صندلهای طبیعتگردی ضدآب به پا داشته باشید.
- لباس اضافی: احتمال خیس شدن شما در نزدیکی آبشار بسیار زیاد است، پس یک دست لباس کامل اضافی همراه خود ببرید.
- خوراکی و آب آشامیدنی: روستای زمرد و شهر حویق آخرین جاهایی هستند که میتوانید مایحتاج خود را تهیه کنید. در کنار آبشار هیچ مغازه یا دکهای وجود ندارد.
- حفظ محیط زیست: این منطقه بکر به لطف دسترسی نسبتاً سخت خود تمیز باقی مانده است. خواهشمندیم کیسه زباله همراه داشته باشید و تمام زبالههای خود را به شهر بازگردانید تا زیبایی این مروارید سبز جنگلهای تالش برای نسلهای بعدی نیز حفظ شود.
سفر به جاذبههای شگفتانگیز همجوار
اگر زمان کافی در اختیار دارید، میتوانید بازدید از آبشار زمرد حویق را با دیگر جاذبههای دیدنی و رویایی استان گیلان ترکیب کنید. برای نمونه، تجربه رانندگی در جاده رویایی و مهآلود جاده اسالم به خلخال که در نزدیکی تالش قرار دارد، یکی از بهترین بخشهای سفر شما خواهد بود. همچنین میتوانید به بهشت ییلاقات ایران یعنی ییلاق ماسال سر بزنید یا از ابهت تاریخی دژ سنگی جنگلی یعنی قلعه رودخان دیدن کنید. اگر به دنبال آبدرمانی در دل جنگل هستید، چشمه آبگرم کوته کومه و برای دیدن آبشاری دیگر در دل صخرهها، آبشار بابا ولی سیاهکل گزینههای فوقالعادهای در گیلان سرسبز هستند.
سفر به آبشار زمرد حویق تالش، سفری است به اعماق آرامش و سکوت جنگل؛ جایی که جز صدای جریان پرخروش آب و آواز پرندگان، هیچ صدای دیگری به گوش نمیرسد. این جاذبه شگفتانگیز فرصتی بینظیر برای آشتی دوباره با طبیعت و ثبت تصاویری فراموشنشدنی در دفتر خاطرات سفر شماست.
