در میان ارتفاعات سرسبز و صخرهای شرق ترکیه، پهنه آبی عظیمی جا خوش کرده که محلیها آن را دریاچه وان مینامند؛ بزرگترین دریاچه ترکیه که با رنگ فیروزهای منحصربهفرد و آبهای شور و قلیاییاش، یکی از زیباترین جلوههای طبیعی منطقه است. اما شگفتیهای این پهنه فیروزهای تنها به مناظر کوهستانی اطراف آن محدود نمیشود. در دل آبهای آرام این دریاچه، جزیرهای کوچک و صخرهای به نام «آکدامار» (یا آختامار) قرار دارد که مانند نگینی تاریخی بر روی آب میدرخشد. این جزیره میزبان یکی از ارزشمندترین شاهکارهای معماری قرونوسطا یعنی «کلیسای صلیب مقدس» است؛ بنایی با سنگهای صورتیرنگ و نقشبرجستههای افسانهای که داستانهای کهن تاریخ را در آغوش کشیده است. برای آشنایی بیشتر با تاریخ این منطقه میتوانید از موزه وان نیز بازدید کنید.
دریاچه وان؛ پهنه فیروزهای و اسرارآمیز شرق ترکیه
دریاچه وان با مساحتی بیش از ۳۷۵۰ کیلومتر مربع، بزرگترین دریاچه آب شور و قلیایی جهان به شمار میرود. این پهنه آبی که حاصل فعالیتهای آتشفشانی کوههای اطراف در دورههای باستانی زمینشناسی است، به دلیل میزان بالای نمک و سودا (کربنات سدیم)، حتی در سردترین روزهای زمستان نیز یخ نمیزند. آب دریاچه به حدی قلیایی است که تنها یک گونه ماهی خاص به نام «اینجی کفالی» (Pearl Mullet) یا همان ماهی مروارید توانایی بقا در آن را دارد؛ ماهیهای شگفتانگیزی که در فصل تخمریزی، بر خلاف جریان آب رودخانههای شیرین اطراف شنا میکنند و منظرهای شبیه به مهاجرت سالمونها را به وجود میآورند. اگر قصد دارید از مرزهای زمینی ایران به این منطقه سفر کنید، مطالعه راهنمای سفر زمینی به وان میتواند در برنامهریزی مسیرها، انتخاب مرز و هزینهها به شما کمک کند.
جزیره آکدامار؛ گوهری در قلب آبهای فیروزهای و افسانه تامارا
آکدامار دومین جزیره بزرگ از میان چهار جزیره دریاچه وان است که در فاصله ۴۱ کیلومتری جنوب غربی شهر وان قرار دارد. نام این جزیره با یک داستان عاشقانه غمانگیز پیوند خورده است. بر اساس افسانههای محلی، شاهزادهای ارمنی به نام «تامارا» در این جزیره زندگی میکرد که دلباخته پسر جوانی از اهالی ساحل دریاچه شده بود. این پسر شجاع هر شب برای ملاقات با معشوقه خود، پهنه عریض دریاچه را شنا میکرد و تامارا نیز با روشن کردن یک فانوس در تاریکی شب، راهنمای او در میان آبها بود. پدر تامارا که با این عشق مخالف بود، شبی فانوس را خاموش کرد و پسر در تاریکی شب سرگردان شد و در میان امواج خروشان دریاچه غرق گردید. او در آخرین لحظات زندگی خود فریاد زد: «آخ، تامارا!» (Ah, Tamara)؛ صدایی که در باد پیچید و بعدها به نام این جزیره تبدیل شد.
کلیسای صلیب مقدس آکدامار؛ شاهکار معماری ارمنی قرن دهم
نگین اصلی جزیره آکدامار، کلیسای تاریخی صلیب مقدس (Holy Cross Church) است که بین سالهای ۹۱۵ تا ۹۲۱ میلادی به دستور شاه گاگیک اول آرتسرونی، پادشاه وقت ارمنی واسپوراکان ساخته شد. معمار برجسته این بنا، «مانوئل»، کلیسا را با استفاده از سنگهای توف آتشفشانی صورتیرنگ طراحی کرد که در ساعات مختلف روز و با تغییر زاویه تابش خورشید، طیفهای رنگی متفاوتی از صورتی ملایم تا اخرایی و قهوهای روشن را به نمایش میگذارد. این کلیسا که در ابتدا به عنوان نمازخانه خصوصی خاندان سلطنتی ساخته شده بود، برای قرنها به عنوان مرکز معنوی و مذهبی ارمنیان منطقه مورد استفاده قرار میگرفت و امروزه به عنوان یک موزه تاریخی ارزشمند تحت حفاظت دولت ترکیه قرار دارد.
نقشبرجستههای سنگی؛ روایتهای کتاب مقدس بر روی دیوارهای کلیسا
یکی از ویژگیهای منحصربهفرد کلیسای آکدامار که آن را از سایر کلیساهای همدوره خود متمایز میکند، تزیینات و حکاکیهای برجسته بر روی دیوارهای خارجی آن است. معمار مانوئل با مهارتی خیرهکننده، داستانهای مشهور کتاب مقدس و تورات را بر روی سنگهای سخت تراشیده است. از جمله این نقشبرجستهها میتوان به صحنه نبرد داوود و جالوت، دانیال در چاه شیران، ابراهیم در حال قربانی کردن اسحاق، یونس پیامبر در دهان نهنگ و همچنین تصاویری از حضرت آدم و حوا اشاره کرد. علاوه بر داستانهای مذهبی، تصاویری از حیوانات مختلف مانند شیر، غزال، عقاب و نقشهای اسلیمی از انگور و برگهای مو نیز بر روی دیوارها حک شدهاند که نشاندهنده تلفیق هنر ارمنی با تأثیرات هنر ساسانی و اسلامی است.
مسیر دسترسی به دریاچه وان و جزیره آکدامار؛ چگونه به این بهشت صخرهای برویم؟
برای بازدید از جزیره آکدامار، ابتدا باید خود را به اسکله قایقرانی در شهرستان «گواش» (Gevaş) برسانید که در فاصله حدود ۴۵ کیلومتری جنوب غربی شهر وان قرار دارد. برای این کار میتوانید از دلموشها (مینیبوسهای محلی) که از مرکز شهر وان به سمت گواش حرکت میکنند استفاده کنید. پس از رسیدن به اسکله گواش، قایقهای تفریحی و کشتیهای کوچک مسافربری آماده انتقال گردشگران به جزیره هستند. سفر دریایی با قایق بر روی آبهای فیروزهای دریاچه وان حدود ۲۰ دقیقه طول میکشد. قایقها معمولاً از ساعت ۸ صبح تا ۵ عصر فعال هستند و پس از تکمیل ظرفیت حرکت میکنند. هزینه بلیط قایقسواری بسیار مناسب است و خرید آن به صورت نقدی در اسکله انجام میشود.
بهترین زمان بازدید و عکاسی از آکدامار و شکوفههای بادام
اگرچه جزیره آکدامار در تمامی فصول زیباییهای خاص خود را دارد، اما فصل بهار (بهویژه اواخر فروردین و اردیبهشت) رویاییترین زمان برای بازدید از آن است. در این فصل، درختان بادام وحشی که سراسر جزیره را پوشاندهاند، غرق در شکوفههای صورتی و سفید میشوند. تضاد رنگ شکوفههای بهاری با سنگهای صورتی کلیسا و آبی فیروزهای دریاچه وان، چشماندازی بینظیر خلق میکند که عکاسان بسیاری را از سراسر جهان به این منطقه میکشاند. تابستان نیز به دلیل هوای مطبوع و خنک دریاچه، زمان مناسبی برای سفر است، در حالی که در پاییز و زمستان، آرامش و سکوت خاصی بر جزیره حاکم میشود و کوههای آرتوس در پسزمینه با کلاهی از برف خودنمایی میکنند.
جاذبههای اطراف دریاچه وان و جزیره آکدامار
سفر به دریاچه وان و بازدید از جزیره آکدامار فرصت مناسبی برای دیدن سایر جاذبههای تاریخی و طبیعی این منطقه است. در نزدیکی اسکله گواش، میتوانید از «آرامگاه سلجوقی حلیمه خاتون» بازدید کنید؛ بنایی تاریخی با معماری منحصربهفرد متعلق به قرن چهاردهم میلادی که در گورستان تاریخی گواش قرار دارد. همچنین کوهستان سر به فلک کشیده «آرتوس» که در جنوب دریاچه خودنمایی میکند، مقصدی عالی برای علاقهمندان به کوهنوردی و طبیعتگردی است. اگر به جاذبههای تاریخی علاقه دارید، بازدید از قلعه خوشاب وان که شاهکاری از معماری دژهای جنگی قرونوسطا است را از دست ندهید. در نهایت، برای استراحت و خرید در این شهر زیبا، میتوانید از راهنمای هتلهای وان و معرفی بهترین مراکز خرید وان برای تجربه سفری کاملتر و خاطرهانگیز استفاده کنید.
